PrAEFATIONES LlNNAEANAE. 



14. Verbis itaque tentabimus omnes exprimere notas 

 aeque clare, si non clarius, ac alii splendidissimis suis ico- 

 nibus. Huic viae institit primus incomparabilis Boerhaa- 

 vius ; ea autem incedere cum eo via, quani patefecit, ten- 

 tavit nemo ; miri hominum conceptus ; miri oculi sole me- 

 ridiano caecutientes ! (&. G. V. VI.) 



15. Triplici modo obtinentur Characteres (§. 11.) Ge- 

 nerici; Factitii scilicet, Essentiales etNatura- 

 les. Vidc Fund. Botan. §. 186—302. 



,16. Factitius (§. 15.) Character unicam notam ge- 

 neri imponit, qua unum a reliquis sub eodem Ordine mili- 

 tantibus (nou ab aliis) distinguere tenetur. Character 

 ejusmodi est intellectu omnium facillimus, et instituitur per 

 Dichotomias seu Tabulas Synopticas, uti a Rajo (in prae- 

 cedentibus Synopsis editionibus) , Knautio, Kramero dati. 

 Sane si nulla unquam dubia moverentur de Classe vel 

 Ordine, et omnia in rerum natura existentia Genera de- 

 tecta essent, reliquis facilior foret; quae cum detecta nou 

 sint, nec esse possint, fallit et fallitur; cuin alioquin Ge- 

 nus aliquod detegitur novum , fallaces evadunt pi oximi et 

 quotquot e ramo, cui annecti debet, enati sunt characteres. 



17. Essentialis (§. 15.) Character notam generi, 

 cui applicatur, unicam propriissimam subministrat. Hic 

 coinmendat se brevitate et certitudine , uti in Parnassia, 

 Nigella, Helleboro, Ranunculo , Aconito a solis nectariis 

 facillime percipitur. Sed an obtineri unquam queat in om- 

 nibus generibus , maxime haereo ; vellem enim essentiales 

 videre Characteres in Umbelliferis , aliisque. 



18. Naturales (§. 15.) itaque heic trado Characte- 

 res, qui notas omnes in fructificatione obviaset commuues 

 exhibent : Tales ante me quantum novi, dedit nullus. (Hos 

 tamen vidit, ut diximus , incomparabilis Boerhaavius. — 

 G. L). Usus et praerogativae Characteris Naturalis sunt : 



a. Applicabilis est ejusmodi Character Methodis om- 

 nibus datis et dandis, si modo indestructibili fundamento 

 fructificationis superstructuin sit Systema. Desumat quis 

 Methodum vel a calyce, vel corolla, vel staminibus, vel 

 pistillis , vel fructu : idem tamen erit nobis Character na- 

 turalis, ubi idem genus. — Antea necesse fuit tot com- 

 ponere Characteres omnium generum, quot prodiere Sy- 

 stemata ; hocce autem dato , non item. 



/J. Si vel mille detegereutur novaGenera, non unicam 

 Notam eam ob caussam Generi Naturali proxiino vel ad- 

 dere vel auferre necesse est , uti in aliis omnibus inevita- 

 bile fuit. 



y. Distincte potest tradi absque methodo hic Chara- 

 cter seu Generis haec definitio , in quocunque libro pla- 

 ceret , aeque perfecte teneri et intelligi , ac dum sub sua 

 militabat classe. 



8. Exprimit eandem ideam, si vel nomina millies 

 mutarentur. 



s. Plures vides notas, quam quibus necessario ab 

 aliis dislingui debet subjectum Genus : hae confirmant Te 

 cei tum habere Genus , nec aliud. An notae aliquae su- 

 perlluae sint, si oinnia detecta essent Genera, serus de- 

 terminabit dies. 



iy. Notas in describendo singulas partes fructifica- 

 tionis selegi certas et reales, nec vagas vel lubricas. As- 

 sumsere alii saepe saporem, odorem, colorem, magnitudi- 

 nem (absque proportionej. Has apud me allegatas nuu- 

 <|iiam videbis, sed tantuin quatuor ista certa et firma prin- 

 cipia mechanica: Numerum, Figuram , Situm et Propor- 

 tionem. Haec quatuor Attributa, cum Litteris istis vi- 

 ginti sex (§. 11.) distinguunt Genera adeo certe a se in- 

 vicem ut ne quid supra; non deficiunt notae pro generi- 

 bus determinandis, hisce solis consideratis ; sed superlluae 

 lorent reliquae, nec cogit ulla necessitas ad habitum plan- 

 tariim conlugere, qui mutus est (G. J 1 ). 



<!0. ln Cliaractere ejusmodi conficiendo assumendae snnt 

 omnes detectae Species; Notae quatuor (§. iy ) in oiniii- 

 bus partibus fructlficationis obviae probe sunt describendae : 

 quaeque tton conveniunt Speciebus omnibus excludeudae, 

 et eonveiiiente.s solae retinendae. Cuinque non uni detur 

 hoinini omuea videre Species, debet ille, <jui plures videt, 

 ii<jt;isi|iiii in isiis differentes, observat, has in char&ctere 

 exciudere, ut tandem IVsteri absolutos videant labores. 



21. Minimaa Fructificatiouis scrutari partes difficultatem 

 pluriinia moiestam fore, certe iis, qui absque laboic do- 



11 



ctrinam desiderant, praevideo ; niliilominus certinrem dari 

 viam nullam spondeo: e. gr. Nullus mihi negabit, quin 

 animalia omnia, etiam Insecta, a Nota inscripta vel Stru- 

 ctura dignosci debeant; si itaque Insectuni esset adeo par- 

 vum, ut vix oculis percipi posset, tamen ejus partes lustrare 

 debes, antequam scire queas, num Monoculus sit, vel Aca- 

 rus; sic etiam iu plantis. Omnia, quae descripsi nudo, nec 

 armato , oculo vidi ; nec alteri difficilior nobis erit labor, 

 at gratus et jucundus. 



22. Fcorhm longe praeferridebere Fructui intellexi in 

 deterniinandis Generibus, licet aliter longe seutiant Alii; 

 quodque Nisctaria iiiajoris essent considerationis pro de- 

 terminandis Geueribus , quam fere pars ulla alia, licet tan- 

 topere neglecta et nihili habita ab Aliis, iuio nenomine qui- 

 dem distincta. 



23. Nomina nullum terreant nova, sed si ea non place- 

 rent, nova ipse finge, ve! Synonyma allegata retine, si 

 niagis arrideant. Rationes cur ea mutavi, dedi in Cri- 

 tica Botanic a '). 



24. Authoribus nullis fidem adhibui praeter Dillenio in 

 Horto Elthamensi, Rheede in H. Malabarico , quos accu- 

 ratos esse observavi : et Plunierio in Americanis , (miitori 

 tamenfide digno, attamcn necessario, G. VI.) ubi nulli 

 alii erant Authores. Distinxi tamen caute. Asturiscom *. 

 adposui, ubi plantas vivas examinarelicuit : Crucism ->£- ubi 

 siccas solum habere potui; et nullam notam , ubi nil vidi 

 Authoribus fisus, eorumque, quantum videre licuit, claris 

 iconibus. 



25. Paucissimisquibus potui verbis ideas meas expressi, 

 sollicitus magis de ponderosis, quam pomposis , et elo- 

 quentibus latinitatis tlosculis. 



26. Terminis paucis Artis usus sum , nec fere aliis, 

 quam qui cuique notissimi; magnitudinis notam nunquam 

 nisi respectivam ad reliquas partes allegavi. Ubi dubia 

 occurrebant, magis sollicitus fui vanis altercationibus me 

 eripere, quam his miscere, e. gr. ubi dubium de Caiyce 

 et Corolla fuit. Secunduni modum solis iullexum esse tlo- 

 rem, vel contra eundem, ex conceptu vulgi dixi; quod 

 aliis dicitur a sinistris dextrorsum; vel contra. 



'27. Spkciiss Iieic nullas trado ; quos dignoscere facillimum 

 erit Botanico ex datis Cuaracterihus ; qui has desiderat ex meis 

 principtis, eas partm m flcra Lappcnica quc.iat; sed mfc-,£imum 

 numeium exJHorto Clilfortiano petat. (G.I.I/.J — Spec. sub ijeiit- 

 ribus mililantes dedi in Speciebus Plitntarum (G.V. VI.). 



'28. Partium fructiticationis Definitiones brevitati studens davu 

 supeisedeo , cum cuique examinanti unum alteiumve florem facile 

 patescant , vel solum ex Scliemate in iSystemate jVaturae exhi- 

 bito (G. I. II.). — P. f. 1). eoolounlur u tyronibus in Piillos. 

 butunica (G. V. VI.). 



29. Usum Systematis alicujus Botanici ne tyronibus 

 quidem commendare fas est, cum absque eo nulla in Bo- 

 tanicis detur certitudo. Introeant hortum exoticis plan- 

 tis et incognitis refertissimuin , euinque simul Bibliotheca 

 Botanica optima instructum , duo curiosi , alter Systema- 

 ticus , alter Empiricus , cum iile facile redigit plantas ex 

 lectis in fructificatione litteris (§. 11.) ad suam Classein, 

 Ordinem et Genus, quo dato paucae restant species di- 

 stinguendae ; tenetur alter omues evolvere libros, onines 

 perlegere descriptiones , et figuras oinnes aspicere infinito 

 labore ; nec de planta, nisi casu, certus fiet. 



30. Plura praefari superfiuum duco. Rationem et le- 

 ges theoriae nostrae qui desiderat, adeat Fuudainenta 

 nostra et Philosophium (G. V. J I.) Botanicam, quique de 

 Methodo nostra sexuali plura velit, evolvat Systema no- 

 struin Naturae, in qno Iriplici modo Classcs explicavi- 

 mus , methodique nostrae valorem a priori demonstravi- 

 mus per Hexum plantarum, cum usu Clussium Naturu- 

 tium generali (■&. G. VI.) 2 ). 



31. (ft. U. VI.) Sumas itaque hps nostroa per dccennium la- 

 bores durissimos , eosque justus rerum censor aequi bonique con- 

 sulas: scias bos non esse liujus actatis , vix ceiituin senum : s< i- 

 vimus et hoc ipsi proinde anuis illos seris destinavimus ; at la- 

 bore exbausti , Amicorum consiliis suasi , loiigorum moliminuin 



1) G. I. : — ..tradam iu Gritica botan., quae nunc typuni 

 subit eundeiii , et uiajoris forte oiuut momenti , quam prhuu iu- 

 tuitu auguruies , nieu argumenta." 



2) cf. mpra p. I — ~i. Ed. nottr. Ji. 



