Praefatiokes Linnaeanae. 



9 



PRAEFATIO GENERUM PLANTARUM J ). 



Haec non sola niihi patefecit opinio famae 

 Vulgaris , quaesita libris nec lectio priscis , 

 Sed Lahor et Studium , quibus otia longa dierum 

 Postposui, expcrtum rebus docuere probatum. 



\_Gen. 1. II., et, omiss. ult., G. V. VI.] 



Ratio Operis 2 ). 



1. Omnia, quae a nobis vere dignosci possunt, depen- 

 dent a clara Methodo, qua distinguimus similia a dissimifi- 

 bus. Haec Methodus quo magis naturales comprehendit 

 distinctiones , eo clarior rerum nobis nascitur idea. Quo 

 circa plura versatur noster conceptus objecta , eo difficilius 

 elaboratur methodus , at magis necessaria evadit. Nullibi 

 tot objecta humanis sensibus objecit Summus Conditor, ac 

 in Regno Vegetabili, quod totuin istum, quem inhabitamus, 

 globum tegit, replet. Ergo si ullibi pura methodus e re 

 est, sane hic; si Vegetabilium claram ideain obtiuere spe- 

 rabimus: hiuc Caesalpinus: ,,Nisi in ordines redigan- 

 tur, et velut castrorum acies distribuantur in suas classes, 

 omnia fluctuari necesse est. " 



2. Nota itaque ei sunt Vegetabilia, qui (§. 1) similia simi- 

 libus conjungere, et dissimilia a dissimilibus separare novit. 



3. Botanicus est ilie, qui Vegetabilia similia similibus, 

 et distincta distinctis Nominibus, cuicunque intelligibilibus, 

 noscit (§ 2) nominare. 



4. Nomina (§. 3) Plantarum sunt Gknerica et ( ubi 

 plures species) Spiscifica. Haec debent esse certa et fun- 

 data, necvaga, lubrica vel varie applicabilia; qualia ante- 

 quam esse possunt, necesse est ut sint imposita certis nec 

 vagis generibus (§. 2. §. 6) : his enim vacillantibus vacil- 

 lant etNomina, ac per consequensDoctrinaBotaniei (§. 3). 



5. Spkcibs tot sunt, quot diversas et constautes (G. 

 VI.) formas in hoc globo (G. VI.) ab initio produxit 

 Infinituin Ens; quae deinde formae secunduin generationis 

 inditas leges produxere plures, sibi similes , quam quae 

 fuere ab iuitio 2 ). Ergo Species tot sunt, quot diversae 

 formae seu structurae Plantarum, rejectis istis , quas locus 

 vel casus parum differentes (Varietates) exhibuit, hodie- 

 num occurrunt. 



6. Gbnbra autem tot sunt, quot attributa communia pro- 

 xima distinctaruin specieruin (§. 5), secundum quae iu pri- 

 iuordio creata fuere : confirmant haec revelata , inventa, 

 observata. Hinc 



Omuia Genera et Species (xh G. F/.) naturalia sunt. 

 Nou enim licet conjungere sub eodem genere Equum et 

 Suem, licet ambae monungulae sint ; nec Capreolum, Ran- 

 giferum et Alcen genere distinguere , licet cornuum figura 

 differant. Generum itaque limites attenta et sedula obser- 

 vatioue inquirere debemus, cum a priori difficilius determi- 

 nentur, licet hoc opus, hic esset labor, nam ,, Confusis ge- 

 neribus omnia coufundi necesse est. Caesalp. 



7. A Fructificationu plantas distinguere in genera 

 (§. 6) Infinitae Sapientiae placuissc detexit posterior aetas, 



1) O b s. : Perpaucis mututis, rjuae notavimus, eadem in Gcncr. 

 td. I. — VI. 



2) Cwriosum satis nobis videbatur Dedicationes variarum 

 MMtionum reproducere, </uae sequentes sunt. 



Gen. I.: Viro illustriss. summoque medico Hermanno Boer- 

 haave. ISullum profecto decet, quaerere aliud patrocinium , quod 

 hosce tueri posset flores , quam tuum , Vir Illustris, praeciaruih 

 iVomen. Tu enim primus et unicus fuisti, qui in CQIistituendis 

 ptantaram generibus partes omnes fructificationis , rejectis ludicris 

 iconibus, adhibuisti. Quantum promoveris rem hotanicam, abunde 

 testatur Hortus Lugduno - liatavus , per Te numero plantarum du- 

 plo aucttor. Tua vel iu frlgidls terris resonantia merita stimulos 

 addidcre mUlI, ut Tui ad exemplum solis observationibus innitens 

 hosce per dccennlum baud defatigandus cuntlnuaverim labores. in- 

 finilas Tibl jam dudum persolverunt grales vel summi in Arte Viri, 

 quod divina Tua cuin orbe litterario communicare volueris slngulari 

 eruditione et concinna dlctlone elaborata Scrlpta. JNoiine Tibi 

 quuque debetur suiuina laus , quod egregia proeclurissimorum vi- 



et quidem primus, saeculi sui Ornamentum, Conradus Ges- 

 nerus , uti patet ex Epistolis ejus postliumis , ex tabulis 

 per Camerarium editis. At primus , qui summum hoc in- 

 ventum cum publico communicnvit (&. G. VI.~) \i\que usum 

 deduxit, Andreas Caesalpinus fuit. At exspirasset mox, nisi 

 Roberti Morisoni cura resuscitatum fuisset , et a Josepho 

 Pittono Tournefortio ad Regulas Systematicas puras enu- 

 tritum. Confinnarunt hoc deinceps quotquot fuere in arte 

 Heroes. 



8. Dato hocce fundamento (§. 7), hocce puncto fixo, 

 raox in usum vertere, mox Systema struere allaborarunt 

 omnes hisce laboribus apti ; omnes quidem eodein animo, 

 et in eundem frnem ; at uon onines eodem cum successu. 

 Paucis quippe notus fuit Canon fundamentalis, quem si iion 

 observant aediles, illico ruit prima oborta tempestate splen- 

 didissimum quamvis aedificium : Boerh Inst. 31. Docenti 

 procedendum a generalibus ad singularia quaeque, dum 

 inventa explicat ; itt Inv entori, contra, a singularibus 

 ad generalia eundum fuit. Assumpserunt enim Varii di- 

 versas partes Fructiticationis pro principio Systematico, et 

 cum eo secundum divisionis leges a Classibus per Ordines 

 descenderunt ad Species usque , et hypotheticis ac arbitra- 

 riis his principiis fregerunt et dilacerarunt uaturalia, «ec 

 arbitraria (&. G. V. VI.) (§ 6) gcnera ; naturaeque vim 

 intulerunt: e. gr. alius a Kructu negat genere conjungi 

 posse Persicam et Amy gdalum ; alius a regularitate Peta- 

 lorum negat Valerianain et Valerianoidem Kn. 

 (G. V. VI.; Caprariain Boerh. etFevillaei G. /. //.)-, alius 

 a Numero negat Linuin et Radiolam Dill. ; alius a Loculis 

 AgrifoliumT. et Dodonaeum Pt. (-9\ G VI., ubi ipse L. dis- 

 junxib) ; alius a Sexu negat Urticam androgynam et sexu 

 distinctam etc. Genere inter se combinari posse; quod si, 

 dicunt, non clas.se conjungi possunt, multo minus genere ; 

 sed noii observaut se construxisse Classes qualescunque, 

 ipsuin vero Creatorem Genera. Hinc tot falsa genera ! 

 tot controversiae inter Authores ! tot mala nomina ! tanta 

 confusio ! Imo eo tandem redacta est res , ut, quoties sur- 

 gat novus Systematicus , toties horreat orbis Botanieorum. 

 Et nescio sane ipse, nuin plus damui vel emolumenti attu- 

 lerint Systematici; certe si iudocti conferautur cum doctis, 

 longe plures fuere. Dolent haec fata Medici , Pharmaco- 

 poei, Hortulani, nec sine ratione. Fateor Theoria eorum 

 quod optima esset, si inodo Summo conditori placuissei 

 omnes Fructificationes ejusdem generis aeque similes inter 

 se produxisse ac individua ejusdem speciei. Quod cum 

 factum non sit, nihil superest aufugii, quin Nos, qui na- 

 turae Magistri esse nou possumus , nec secundum nostrum 

 conceptum omnes plantas iterum creare, Nosmetipsos Na- 

 turae subjiciamus , Notasque plautis inscriptas solerti stu- 

 dio legere addiscamus. Si singula dilferens nota fructifi- 

 cationis sufrtciens dijudicaretur pro distinguendo genere, 

 quid haesitaremus extemplo tot proclamare genera , quot 

 fere sunt species, vix enim noti nobis sunt duarum specie- 

 rum fiores, inter se adeo similes , quia aliqua intercedat 

 dilferentia. Et allaboravi quoque quondain a solo flore 

 etiam differentias specificas tradere omnes , licet, facilior 

 cum detur via , minus fructuoso conainine. Agnoscenda 

 itaque suadeo omnibus Botanicis sanis, si quae certitudo 



rorum opcra jamjam periiura dederis immortalitati , Vaillantii vi 

 delicet, Swammerdammit, ut taceam Aliorum ? Tu igitur qui Aliorum 

 opera tanto studio prosequeris, nec hocce paryum opusculum tueri 

 dedigneris. Accipias illud, ut me hactenus consuevisti, serena fronte, 

 nec euin , qui Tuus esse studet , favore prosequi desiuas. Vale. 



Gen. II., V. : Excellentiss. Celsissimoque coiniti, Dom. Carolo 

 Gustavo Tessin, regis regnique Sueciae Seuatori, Waecenati maximo 



— ob summa et plane Divina in me collata beneficia, gratus 

 haec genera, in perennem memoriam, devotissima mente consecro. 



G e n. VI.: Excellentiss. Celsisslmoque Comiti ac Dom. , Dom. 

 Andr. J. v. Kdpken , Regls Regnique Sena';ori , Regiae Cancella- 

 riai^ Pracsidi, Acad. Opsal. Cancellario, Oril. reg. Equiti et Com- 

 mcndatori. In perennem gratiam erga optimum Evergetam, qui 

 solvit senescentem mature cquuin, ne currerot ad extremum riden 

 dus ct ilia duccret , hoc opus devotissiine conseoiat — C. v. L. 

 3) Anle Ed. VI. contrurium enunciauit h. udditis verbis 



— prod. plures, at sibi semper slmlles, ut species nuno uobis non 

 Slnt plures , quain quae fuere ub initio. 



2 



