118 



METEOROLOGIA I HYDROGRAFIA. 



Wszystkie nowsze niwelacje jeneralnego sztabu, a zatem i podane przez 

 pułk. Riilkego, są odniesione, t. j. mają za zero 



średni poziom morza Bałtyckiego pod Kronsztadem. 



B. Źródła Austryackie. 



1) TopograpLische Spezialkarte der Oesterreicłi-Ungariscłien Monar- 

 cłiie. Skala 1 : 75 000. 



Krzywe wj^sokości co 100 m. Znaczna liczba wzniesień. 



2) Generalkarte von Mittel-Europa. Skala 1 : 200 000. W najnowszem 

 wydaniu 1902—1903 roku, z którego dla Ki-ólestwa zaledwie 7 arkuszy dotąd 

 mamy, liczny, dobry materyał łiypsometryczny. 



Na obydwócłi mapach wzniesienia w metrach nad średni poziom morza 

 Adryatyckiego pod Tryestem. 



C. Źródła Pruskie. 



1) Kartę des Deutschen Reiches. Skala 1 : 100000. 



Wzniesienia częściowo w stopach pruskich (1000 st. pr. = 313,85 m.) 

 nad średni poziom morza Bałtyckiego, częściowo w metrach nad tak zwane 

 zero normalne, N N (Normalnulł). 



2) Topograpłiisclie Spezialkarte von Mittełeuropa, herausgegeben von 

 der Kartographischen Abtheiłung der Kónigł preussischen Landesaufnahme, 

 tak zwana mapa Reymana. Skała 1 : 200000. 



W nowem wydaniu 1900 — 1903 r. dla niektórych części Królestwa daje 

 bardzo liczny i dokładny materyał hypsometryczny w metracli nad N N. 



3) Topographische Uebersiclitskarte des Deutscłien Reiches 1900. skala 

 1 : 200000, dotąd nieskończona. Podaje krzywe wysokości co 10 m. dla Szłąz- 

 ka, Poznańskiego i pogranicznych pasów Królestwa. Dane dla Królestwa są 

 wzięte z mapy rosyjskiej trzy wiorsto wej i w wielu razach niedokładne. 



4) Hohenschichten kartę Ost und Westpreusseas, von A. Jentzsch iG. Vo- 

 gel Królewiec. Wydawnictwo przerwane, nieskończone. Krzywe wysokości 

 co 20 metrów. Skala 1 : 300000. 



AYzniesienia na mapach pruskich są po największej części podane nad 

 t. zw. zero normalne, N N (ustanowione w 1879 r.), t. j. średni poziom morza 

 Bałtyckiego, leżący o 37,000 m. niżej od znaku niwelacyjnego w obserwato- 

 ryum Astronomicznym w Berlinie *). 



Zera niwelacyjne. 



Jak już powiedzieliśmy wyżej zerem, do którego odniesione są wszyst- 

 kie wzniesienia w naszych wykazach }esi poziom morza Baltychiego pod Połągą. 



Stosunek tegoż poziomu do zer innych niwelacyi był kilkakrotnie okre- 

 ślany. 



Przy ogólnej tryangułacyi kraju, jak już wspominaliśmy w 1845 i 1846 

 latach jenerał Tenner określił kilka punktów leżących na pograniczu Gralicyi 



') Skąd i nazwa berlińskie zero normalne. 



(6) 



