S. KARCZKWSKI. — O BI UOWIK MI K Ki:)SK()l'OW K.l WROLA KAMIENNEGO. < 



nyoh własnościach produktu, jaki otrzymywał z torfu przez ciśnienie; ominął 

 zupełnie badania chemiczne świeżego torfu — przed doświadczeniem, i prze- 

 obrażonego — po doświadczeniu. Niedokładność tę zrozumiał Zeiller do- 

 pełnił pracę Springa analizami i osiągnął wręcz przeciwne rezultaty, niż jego 

 poprzednik: doświadczenia Zeillera z węglem towarkowskim ^) i z torfem 

 dowiodły, że ani jeden, ani drugi pod ciśnieniem nie przemieniają się w praw- 

 dziwy węgiel kamienny. Węgiel towarkowski poddany ciśnieniu 6 000 kg 

 na 1 cm^, rozpuszczał się w amoniaku tak samo, jak przed doświadczeniem, 

 prawdopodobnie dlatego, że kwas ulminowy nie zmienił się nawet pod ciśnie- 

 niem. Węgle lignitowe z Towarkowa pod ciśnieniem 10 000 na 1 cnt^ nie 

 zmieniają swego składu chemicznego. 



Analiza przed doświadczeniem. 



Węgla .... 36,4 

 Ciał lotnych . . 45,6 

 Popiołu .... 18,0 



Po doświadczeniu. 



35,0 

 46,8 

 18.2 



Doświadczenia z torfem doprowadziły do takich samych wyników: 



Po doświadczeniu. 



Analiza przed doświadczeniem. 



Węgla .... 25,2 

 Ciał lotnych . . 67,2 

 Popiołu .... 7,8 



25,0 

 66,4 

 8,6 



Prócz tego i świeży i sprasowany torf posiada własność rozpuszczania 

 się w węglanie potasu z zabarwieniem branatno-czarnem. 



Dla wyjaśnienia wpływu temperatury na tworzenie się węgla, Goppert 

 umieszczał części roślin w naczyniu blaszanem z wodą i ogrzewał je do 

 60° — 80** w ciągu 5-u miesięcy; w rezultacie otrzymywał produkt (bliżej przez 

 Gopperta nie zbadany) podobny z wyglądu do węgla brunatnego. Goppert 

 wnioskuje stąd, że węgiel kamienny może powstawać w stosunkowo krótkim 

 przeciągu czasu w temperaturze podniesionej. Cagniard-Latour ^) ogrzewał 

 do 360" różne gatunki drzewa w zalutowanych rurkach szklanych i również 

 otrzymywał masę, zbliżoną do węgla kamiennego. Yiolette w takich sa- 

 mych warunkach (t. j. bez dostępu powietrza) ogrzewał spróchniałe drzf^wo. 

 Osiągnięte wyniki przedstawiają się tak: 



'> R. Zeiller. Note sur la compression de quelques combustibles fossiles. Biil- 

 letin de la Societć geologique de France. Serya 8, t. 12; 1884, p. 680. 



Węgiel z Towarkowa (gub. Tulska) t. zw. papierowy „Papierkohle", składem 

 chemicznym i własnościami fizycznemi jest bardzo zbliżony do torfu. 



') Muck. Die Chemie der Steiiikohle. Lipsk, 1891, str. 156. 



1) Yiolette. Annal ch. phys. (3) XXXir, 304. 



