DZIAŁ II. 



(iEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



Ogrzewane do 160"— 200" drzewo przemieniało się w węgiel czerwony. 



220"- 

 300"- 



340" 



-280" 

 -320" 



czarny, 

 w stopioną pęcherzyko- 



watą masę. 

 w ciągnącą się masę. 



Analiza produktów otrzymanych wykazała: 





C 



H 







Popiół. 



w temp. 160" 



49,02 



5,30 



45,53 



0,15 



240" 



67,13 



5,17 



25,92 



1,77 



„ 340" 



77,07 



4,70 



14,04 



3,84 



Liczby powyższe dowodzą, że w 240" skład chemiczny próchniejącego 

 drzewa jest prawie ten sam, co i węgla brunatnego. Baroutier ^) ogrzewał do 

 200" — 300" rośliny, pokryte warstwą gliny wilgotnej i otrzymał produkt przy- 

 pominający pewno gatunki węgla. 



Bardzo ciekawe są badania Fremyego nad wpływem podniesionej 

 temperatury na przemianę materyału roślinnego w węgiel. Fremy, jak i jego 

 poprzednie}^, ogrzewał substancyę roślinną do 200"— 300" w zalutowanych 

 rurkach. Pokazało się przytem, że części roślin złożone z celulozy, waskii- 

 lozy i kutozy chociaż na początku doświadczenia podlegają widocznym 

 zmianom, a mianowicie kruszeją i zmieniają barwę (na czarną), przez dalsze 

 jednak ogrzewanie nie topią się i dają produkt, który w niczem nie przypo- 

 mina węgla kamiennego. Zupełnie inaczej zachowują się podczas ogrzewa- 

 nia takie ciała, jak cukier, chlorofil, krochmal, guma i t. p. Z początku prze- 

 mieniają się w czarną błyszczącą masę (substances houilleres), która nie roz- 

 puszcza się w alkaliach, a rozgrzana do czerwoności, daje koks — posiada za- 

 tem własności prawdziwego węgla. 



Analiza „substances houilleres''": 





C 



H 







Węgiel otrzymany z cukru .... 



66,84 



4,78 



28,43 



„ „ z krochmalu . . 



68,48 



4,68 



26,84 



„ „ z gumy roślinnej . 



78,78 



5,00 



16,22 



Węgiel otrzymany z gumy roślinnej Fremy porównywa z węglem ka- 

 miennym z Blanzy, którego skład chemiczny jest następujący: 

 C H O 



78,16 5,35 16,49 



') Muck. Die Chemie der Steiukohle. Lipsk, 1891, str. 156. 



2) Fremy. Recherches chimiques sur la formatioii de la houille. Comptes rendus 

 de TAcad d. Sc. 1879, tom 88. 



3) Waskuloza i kutoza — termiuy używane przez Frtimyego. Waskuloza — sub- 

 stancya, łącząca włókna drewna; w alkaliach rozpuszcza się. Z kutozy — składa się 

 kora; kutoza opiera się działaniu czynników rozkładowych, 



