S. KARCZEWSKI. — o BUDOWIE MIKROSKOPOWEJ WI<;(;l,A KAMIENNRCO. 



9 



Muck ') nio podziela wniosków Fremyego, ponieważ przytoczony wyżej 

 skład chemiczny węgla z Blanzy nie jest wcale stały, lecz tylko przypadkowy. 

 Co zaś dotyczy węgli otrzymanych z cukru i z krochmalu, nie mogą być one 

 nawet porównywane z węglem kamiennym, który nigdy nie zawiera więcej 

 związanego ^) wodoru, niż wolnego. Tymczasem analiza daje liczby takie: 



I Węgiel z cukru. 



Ilość związanego wodoru na 1000 O j 53,11 

 „ wolnego ,. „ I 18,40 



Węgiel z krochmalu. 



48,94 

 19,42 



Prócz tego Muck zwraca uwagę, że ilość koksu, otrzymana z substancyj 

 węglowych jest 3 razy mniejsza, niż z węgła kamiennego. 



Fremy próbował jeszcze przerabiać kwasy ulminowe i huminowe na 

 sztuczny węgiel, wychodząc z tego założenia, że substancye roślinne, zanim 

 przeobraziły się w węgiel, powinny były przejść w torf, i dopiero potem 

 skutkiem fermentacyi torfowej zamieniały się w węgiel. Przez fermentacyę 

 zaś torfową powstaje wielka ilość kwasów ulminowych, które tworzą w węglu 

 błyszczące warstewki między _ocalonemi szczątkami drewna. Wszelako 

 i w tym węglu z kwasów ulminowych Muck sprawdził nadmiar połączone- 

 go wodoru nad wolnym. 



Tak więc wpływ ciśnienia i temperatury na tworzenie się węgla jest 

 prawdopodobnie drugorzędny, gdyż ani Zeiller nie otrzymał z torfu węgla 

 kamiennego przez wielkie ciśnienie, ani Fremy przez ciśnienie i wysoką tem- 

 peraturę. Ramki pracy niniejszej nie pozwalają mi zbyt szczegółowo rozwi- 

 nąć historyi o pochodzeniu węgla, ograniczyłem się też tylko kx'ótkiem wy- 

 liczeniem najważniejszych jej okresów. Teraz chciałbym poruszyć drugą 

 kwestyę, bezpośrednio już dotyczącą tematu, a o której zaledwie napomkną- 

 łem wyżej: z czego składa się węgiel kamienny. Na pozór jest on masą bez- 

 postaciową, nie dającą prawa do wyprowadzania jakichkolwiek wniosków 

 ścisłych, pozostaje więc jedyna droga badania mikroskopowego. Badania 

 mikroskopowe wzbogaciły dotychczas naukę wieloma faktami: rzuciły świa- 

 tło na budow-ę węgla, na stosunek wzajemny części składowych węgla, na 

 sposób zachowania szczątków roślinnych, a nawet na możliwość powstawania 

 węgla przez fermentacyę celulozy z udziałom baktoryj. Przyjrzyjmy się 

 niektórym wynikom badań w tym kierunku. 



Najpierwsze badania nad mikroskopową l>udową węgla kamiennego są 

 zasługą Withama i Huttona Następnie szereg uczonych pracował w tym 



') Muck. Die Chemie der Steinkohle. Lipsk 1891, str. 159. 



„Disponibel" (termin Flecka) — wodór ■wolny, nio połączony z tlenem. 

 »j Muck. Die Chemie dur Steinkohle. Lipsk 1891, str. IGI. 

 ') Hutton. Proceedings of geol. soc. 1833. 



Pam. Fizyogr. — T. XIX. Dział U. — 2. 



