10 



DZIAŁ n. — GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



kierunku. Link znalazł w 20 gatunkach węgla szcząiki roślin o wyraźnej 

 budowie komórkowej. Reade ^) i Pliilipps ^) stwierdzili loż .samo, z tą tj lko 

 różnicą, że Link w badaniach swych posługiwał .się olejem skalnym, w któ- 

 rym gotował drobno tłuczony węgiel, aby mu nadać pożądaną przezroczy- 

 stość, ci zaś badali szkielety krzemionkowe komórek w węglu spopielonym. 

 Góppert rozróżniał nawet komórki parenchymy i prozenchymy. Bailey 

 znalazł komórki roślinne w zbitych antracytach Ameryki Północnej. 



F. Schulze pierwszy zastosował sposób maceracyi węgla, oddawna 

 znany w botanice: na drobno tłuczony węgiel działa się nasyconym roztwo- 

 rem chloranu potasowego z kwasem azotowym, dopóki roztwór nie zabarwi 

 się na kolor ciemno-brunatny. Następnie, po opadnięciu węgla na dno, zle- 

 wa się ostrożnie ciecz brunatną, a na węgiel działa się amoniakiem dla usu- 

 nięcia ciał huminowych i ulminowych '). Wiesner ^) zaleca używać do ma- 

 ceracyi dwuchromianu potasu z kwasem siarkowym. 



Podług spostrzeżeń Dawsona ^) drewno sygilaryj, kalamitów i paproci 

 było materyałem, z którego powstał węgiel kamienny. Czasem możua nawet 

 rozróżnić naczynia, części kory i t. p AV węglu z Nowej Szkocyi Dawson 

 znalazł nieznaczną ilość zarodni i zarodników. Wszystkie badania, cytowane 

 wyżej, mają charakter prób dorywczych, pozbawionych systemu i metody. 

 Dopiero rozprawa Reinscha ^"j jest jedną z pierwszych prób traktowania 

 przedmiotu wyczerpująco i systematycznie. Znaczna ilość preparatów mikro 

 skopowych, tablic z rysunkami i mikrofotografij świadczy o wielkiej praco- 



') Link. Ueber den Ursprung der Steinkohlen und Braunkohleu nacli mikro- 

 scopischen Untersuchungen. Abhandl. d. Berlin. Akad 1838. 



2) Reade. Ueber die Struktur der festen Theile, welche mau in der Asche le- 

 beuder und fossiler Plianzen findet. Jabrb. f. Miueralogie. 1839, s. 216. 

 Philipps. L'Institut, 1813; XI. 



^) Groppert. Gattungen fossiler Farne 1836. Yerhandl d. scblesisch. Gesell. f. 

 vaterland. Cultur. 1841. 



^) Bailey. Americ. journal of sc. (2) I, 1846. 

 E. Schulze. Monatsber. d. Berlin. Akad. 1855. 



^) CiaJa hurainowe i ulminowe są to produkty gnicia substaucyj roślinnych. 

 Znajdują się w torfie, czarnoziemie, glebie. Rozpuszczają się z latwo.ścią w alkaliach; 

 z roztworu takiego można je strącić kwasami — dają wtedy osad czarny, bezpostaciowy. 

 Skład chemiczny kwasu huminowego, otrzymanego z torfu, CjgHjjOj^ (podług Detmera). 



Wiesner. Ueber den mikroskopischen Nachweis der Kohle in ihren verschie- 

 denen Pormen. Sitzungsb. Wien. Akad. Cz. I, marzec 1892. 



^) Dawson. On the vegetable structure in Coal. Annal. a. magaz. of nat. hist. 

 (3) m. 1859. 



Reinsch. Neue Untersuchungen iiber die Mikrostruktur der Steiukohle. 

 Lipsk, 1881. 



„ Mikrophotographien tiber die Strukturverhaltnisse und Zusammen- 



setzung der Steinkohle. 1883. 

 „ Plantae microscopicae, quae exstruerunt venas Carbonis f ossilis Forma- 



tionis Carboniferae, detectae, praeparatae et editae a Reinsch, 1881 



(preparaty mikroskopowe). 



