S. KARCZEWSKI. — O BUDOWIF, M IKUOSKOPOWKJ WĘGLA K A.M 1 KNNEGO. 



17 



900 r.). Cliropowatość tę Renault V) również przypisuje działalności mikro- 

 kokków, choć wypływa ona tylko z budowy, właściwej makrosporom widłaków. 



W węglu smolnym znalazłem też mnóstwo wodorostów słodkowodnych 

 z rodzaju Pila, opisanych dokładnie przez Renaulta ^) i Bertranda Postać 

 ich kulista o średnicy dochodzącej 170' z jamą wewnętrzną, którą wszakże 

 rzadko można widzieć, wskutek bowiem ciśnienia ścianki stykają się ze sobą. 

 Sposób ich rozmnażania się nie jest dotychczas znany, trudno też orzec, do 

 jakich należą wodorostów. Renault uważa je za pokrewne Coelastrum 

 (z Protococcaceae). Na szlifie wyglądają one jak plamy jasno-żółte ze strzę- 

 piastemi brzegami; w środku widać czasem ciemną część, odpowiadającą 

 jamie wewnętrznej (Tabl. III, fig. 18; pow. 580 r.). W największej ilości 

 Pila występuje w węglu zwanym „boghead". 



I pokład podredenowski, eksploatowany na kopalni „Flora" w Dąbro- 

 wie Górniczej. Próba słabo błyszcząca, uwarstwiona, prawie bez pirytu. 

 Ze szczątków roślinnych najwięcej zawiera zarodników Cheirostrobus ^) 

 (Tabl. I, fig. 5, 6; pow. 580 r.). Cienkie ich ścianki posiadają zgrubiałe 

 krawędzi, które dzielą powierzchnię zarodnika na kilka płaszczyzn; najczęściej 

 łączą się w grupy. Prócz nich spotykałem pojedyncze makrospoi-y Lepido- 

 strobusa ^) (Tabl. I, fig. 4; pow. 900 r.) ze szczeliną poprzeczną i chropowatą 

 powierzchnią, dalej mikrospory Lopidostrobusa trójkątne ") (Tabl. I, fig. 13, 

 \)0W. 900 r., najmniejszy zarodnik). Trafiają się toż zarodniki o trzech wy- 

 rostach promienistych ze szczeliną (Tabl. I, fig. 3, pow. 900 r.). Tkanek zna- 

 lazłem bardzo mało: zaledwie kilka naczyń z porami otoczkowemi (Tabl. VI, 

 fig. 35, pow. 700 r.). 



II pokład podredenowski eksploatowany na kopalni „Flora" w Dąbro- 

 wie Górniczej. Próba słabo błyszcząca. Trudno poddaje się maceracyi. 

 W razie usuwania ciał huminowych słabo zabarwia spirytus. Zarodników 

 bardzo mało; gdzieniegdzie komórki prozenchymatyczne i naczynia dra- 

 binkowate. 



III pokład podredenowski (kopalnia „Flora" w Dąbrowie Górniczej). 

 Próba .słabo liłyszcząca, drobno uwarstwiona, przeplatana odzielnemi war- 

 stewkami bardzo miękkiego, smolącego węgla włóknistego ') (Faserkohle), 



') Renault. Sur (pieląues microorganismes etc. St.-Etienne 1900. 



^) Ibidem str. 132. 



C. Eg. Bertrand et Renault. Pila bihractensis et le boghead d'Autun 1892. 



') D. H Scott. On the structure and Affinities of fossil Plants from tlio palae- 

 o/.oic Kocks. Philosopli. Tran.s liOiidyn 1H97, toni 189, tablica fot. IG; tablica 5, 

 fot. 14, 15. 



Schimper. Palaeophytologio. Monachium i Lipsk 1890; s. 199, 

 W. C. Willianison. On the organisation of the fossil Plants of the Coal- 

 Measures. Philosoph. Trans. Roy. Soc. Londyn 1878; tom 169, p. I; tabl. 24, fig. 77. 



O Węgiel włóknisty badany był j)rzoz Dawsona: The Quarter]y Journ. of tlie 

 geolog. Soc. of lioudon, XV, 18.50. 



Pam. Fizyogr. — T. XIX. Dział II. — 2. 



