S. KARCZEWSKI. — O UClJOWrK MI K liOSKOfOWEf WI<;(}I.A KAMIRNNKGO. 



19 



wania. ciał huminowycJi posługiwać się należy spirytusem. W innycli czę- 

 ściach próby tkanki spotykają się rzadko; więcej zato zarodników paprocio- 

 watych i widłaków. 



V ławica pokładu Reden (kopalnia „Paryż" w Dąbrowie Górniczej). 

 Warstwy błyszczącego węgla mijają się z matowym. Próba zawiera dużo 

 kalcytu: a) próba z błyszczącego, smolnego węgla maceruje się bai'dzo łatwo. 

 Dość dużo naczyń drewna opisanych przez Williamsona ^) (^reticulated 

 vessel") u Rachiopteris (Tabl. VI, fig. 32, pow. 700 r.). Trafiają się zarodniki 

 z trójkątnem zgrubieniem ścianki i szczeliną (Tabl. I, fig. 2, pow. 900 r.). 

 Znalazłem i tkankę nabłonkową z prostokątnemi komórkami i ściankami fali- 

 sto wygiętemi (Tabl. IV, fig. 21, pow. 490 r.); b) próba z węgla matowego, 

 twardego o przełomie muszlowym. Mnóstwo zarodników paprociowatych 

 (patrz wyżej: łupek palny). Niekiedy tkanki z pojami otoczkowemi, opisane 

 przez Williamsona 2) (Tabl. IV, fig. 24, pow. 700 r.). 



VI ławica pokładu Reden (kopalnia „Paryż" w Dąbrowie Górniczej). 

 Próba słabo błyszcząca, pirytu mało. Dużo makrospor o powierzchni chro- 

 powatej i ze szczeliną, dużo też zarodników paprociowatych. Tkanek mniej, 

 wszelako spotyka się naczynia drewna opisane przez Williamsona u Lepido- 

 dendronów *); zgrubienia ich poprzeczne połączone są delikatnemi nitkami 

 podłużnemi (Tabl. II, fig. 12; pow. 280 r.). 



VII ławica pokładu Reden (kopalnia „Paryż" w Dąljrowie Górniczej). 

 Próba silnie błyszcząca, smolna, pirytu mało. 



Po maceracyi węgiel przepłókiwany był spirytusem, potem wodą kilka- 

 krotnie i wreszcie amoniakiem. Bardzo dużo typowych naczyń drabinkowa- 

 tych opisanych przez Williamsona ^). Zarodników paprociowatych stosun- 

 kowo mało. W próbie tej znalazłem tkankę z cztero- i pięciościennerai ko- 

 mórkami o grubych ściankach (Tabl. IV, fig. 22, pow. 490 r.). Wnętrze tych 

 komórek, jak widać pod silnem powiększeniem (Tabl. IV, fig. 213, pow. 980 r. •'), 

 przepełnione jest ciemnemi ziarnkami, wielce przypominajacemi kokki Re- 

 naulta; ponieważ zaś mamy tu do czynienia z preparatem z węgla macerowa- 

 nego i nie może być mowy, aby ziarnistość była rezultatem szlifowania, przyj- 

 muję w'ięc z zastrzeżeniem zarzuty Bommera, który mniema, że Renaultow- 

 skie kokki są cząsteczkami tkanki szlifowanej lub ziarnkami korundu, uwię- 

 złenii w balsamie kanadyjskim (patrz wyżej). Z drugiej strony niepodolma roz- 

 strzygnąć, czy wspomniane ziarnka w kom('>rkach sąkokkanii; kształt bowiem 

 zewnętrzny nie jest jeszcze wystarczającym dowodom, aby jo zaliczyć do bak- 



') Ibidem. 1874, tom 164, cz. II, tabl. LI, fig. 3. 



'■*) W. C. Williamson. On the organisation of tho fossil Plants of the Coal- 

 Measures. Philosoph. Trans. Roy. Soc. Loudyn 1888, tom 178, cz. B., tabl 22, fig. 17. 

 Ibidem 1880, tom 171, cz. II, tabl. 14, fig. 4. 



') W. C. Williamson. Ou the organisation of the fossil Plants of the Coal- 

 Measures. Philos. Trans. Londyn 1880, t. 171, cz II, tabl. 21, fig. 91. 



») Zupełnie identyczny obraz przedstawia fig. 6 na tablicy XXV1H Atlasu do 

 pracy Renaulta: Sur quelqued microorganismes etc. 



