40 DZIAŁ II. — GEOLOGIA Z CHKMIĄ. 



Mapki pomienionycli majątków, oraz profile wszystkich otworów świ- 

 drowych wraz z obserwacyami ogłoszone będą, jak to już wyżej wspomnia- 

 no, po ustaleniu głównych typów gleb Królestwa Polskiego. 



Gleby guberni suwalskiej. 



(Gmina Maćków). 

 Tablica N> od 166 do 175. 



Gleby gminy Maćków powiatu i guberni suwalskiej w głównych zary- 

 sach mało się różnią od gleb rypińskich. 



Tak jak i te ostatnie powstały z czerwonej gliny piaszczystej, nie róż- 

 niącej się w typie od ich podłoża. 



W zupełności jednak gleb tych identyfikować nie można. Naprzykład 

 bielicy nadrzecznej w gminie Maćków nie spotkałem (rozumie się bardzo ty- 

 powej). Za to dość duże przestrzenie zajmują gleby, jakich w pojezierzu ry- 

 pińskiem prawie że niema. Różnice wypływają z warunków oro i hydro- 

 graficznych. Różnice poziomowe w ukształtowaniu pionowem są daleko 

 znaczniejsze aniżeli w rypińskiem, ilość opadów atmosferycznych też większa, 

 większą też przestrzeń zajmują utwory alluwialne staro i nowożytne. 



Pod względem gleb można wyrać kilka pasów poziomowych dość pra- 

 widłowo i jednolicie zajętych przez każdą z gleb na tym terenie spo- 

 tykanych. 



Mianowicie najlżejsze gleby i najmniej urodzajne leżą na najwyższych 

 wzgórzach stromych i nieraz ciągnących się jakby łańcuchem górskim. Sto- 

 ją one zazwyczaj w największem oddaleniu od większego jeziora lub jego 

 resztek. Gleby te powstały przez wypłókanie części gliniastych i pyłu pias- 

 kowego z gliny czerwonej, z której przeważnie się składają. Tam, gdzie fa- 

 listość jest mniejsza i stoki mniej strome, powstaje bielica typu pojezierskiego 

 niczem nie różniąca się od rypińskiej. "Wielkie jednak ilości gliny i miału, 

 oraz pyłu piaskowego ciągle staczają się wdół ku jeziorom. Jeziora te czę- 

 ściowo wysychają częściowo, zapełniają staczającą się ziemią i tym sposobem 

 powstają dwa nowe pasy gleb z naniesionej gliny czerwonej na brzegach za- 

 nikających jezior lub pozostałych po nich błot i łąk torfiastych. 



Nad samym brzegiem powstaje gleba ciemna, prawie czarna, ciężki czar- 

 noziem bagienny lub właściwie czarna ziemia bagienna, której próchnica 

 ma zazwyczaj mniej lub więcej kwaśny charakter, dalej od brzegu pas such- 

 szej i mniej próchnicznej szlamowanej gliny czerwonej o bardzo wysokiej 

 zawartości części gliniastych. Tym sposobem w typie mamy 4 pasy ziem 

 różnych. 



Nad samym brzegiem zanikającego jeziora, bagna lub łąki mokrej pas 

 bagiennego czarnoziemu, wyżej nad nim pas gliny czerwonej, dalej idzie pas 



