S. MIKLASZEWSKI. — 



(ILK15Y TYPOWE GUBEKNI SUWALSKJE.J. 



41 



bielicy pojezierskiej, a za nią dopiero piaszczyste i żwirowate gleby wysokich 

 stromych wzgórz ^). 



Gleby piaszczyste i żwirowate, jako wysoko i stromo położone a przy- 

 tem bardzo przepuszczalne, są zazwyczaj zasuche i nie odznaczają się zbj^t- 

 nią urodzajnością. Bielice nie różnią się od pojezierskich. 



Odrębny typ stanowią gliny czerwone zeszlamowane. Że są one ze- 

 szlamowane, świadczy o tern dowodnie skład mechaniczny tych czarnoziemów, 

 a w szczególności ich podglebia lub podłoża Nr. 166 i 167 i muszle. Części 

 gliniastych przypada tam aż około 70%. W dodatku sam charakter gliny, 

 która zsycliając się łupie się na sześcienne bryłki, dowodzi jej szlamowego 

 charakteru. Tak powstały tamtejsze czarnoziemy bagienne. O ile nie są za- 

 mokre, a więc zawierają próchnicę słodką i o ile mają dobre własności fizycz- 

 ne (a mają je niezawsze), należą do gleb wyjątkowo dobrych, głównie ze 

 względu na bogactwo w składniki pożywne. Zasobność chemiczna tych gleb 

 jest bardzo zrozumiała, woda bowiem, która je zeszlamowuje, zmywa najpo- 

 żywniejsze cząstki. O ile zanadto wilgotne, są one ziemiami zbyt bujnemi, da- 

 jącemi dużo słomy ale liche ziarno. Kawałki także bezwzględnie wymagają 

 drenowania. Zeszlamowane gliny czerwone i czarne ziemie na nich powsta- 

 łe zazwyczaj nie zawierają większych ilości węglanu wapnia z wyjątkiem 

 gniazd marglowych, które w tego rodzaju glebach w podłożu, a nawet i w pod- 

 glebiu dość są pospolite. 



Wogóle bielice typu pojezierskiego, chociaż naogół bezwapienne, są 

 w wapno zasobniejsze, aniżeli bielice w miejscowościach płaskich bardziej na 

 południe położonych. Materyał lodowcowy, z którego się one składają jest 

 poniekąd świeższy i zawiera większe ilości okruchów skał wapiennych, w któ- 

 rych czasem rozróżnić się dają odciski lub skamieniałości. Szczególnie do- 

 brze i łatwo fakt powyższy daje się zaobserwować w gniazdach żwirowych, 

 nieraz okruchami wapiennemi usianych. Większemi okruchami posługiwa- 

 no się nawet jako materyałem do wypalania wapna, zbierając je i na polu na 

 miejscu w piecach w ziemi wykopanj^ch wypalając. Świadczą o tem liczne 

 resztki takich pieców dziś już nie czynne. Dobrze zachowany taki piec znaj- 

 duje się w Sangrudzie. 



Bielica pojezierska spotykana we właściwych pojezierz<ach jest bogatsza 

 pod względem zasobów mineralnych od tegoż typu w bardziej na południe 

 położonych miejscowościach, czy będzie ona suwalską, czy łomżyńską 

 w okolicach Grajewa, czy też rypińską, zawsze będzie posiadała tę szcze- 

 gólną własność, że dobroć jej będzie zależna od grubości gleby i podglebia, 

 inaczej mówiąc od oddalenia podłoża od powierzchni. Im płyciej występuje 

 podłoże tem gleba lep.sza. Rozpatrzenie się w składzie mineralogicznym 

 gleby i podglebia dokładnie fakt ten nam tłumaczy. .Składają się one wy- 

 łącznie lub prawie wyłącznie z krzemionki, a więc są bardzo mało zasobne 

 chemicznie. Sole mineralne w ziemiach tych ciągnie roślina jedynie z pod- 



') Bardzo strome zbocza mogą mieć na powierzchni także glinę czerwoną. 

 Pam. Fizyogr. — T. XIX. Dzi.ił 1 1. — 6. 



