S. MIKLASZEWSKI. — 



GLEBY TYPOWK GUBERNI KIKLKCKIKJ. 



43 



Nic też dziwnego, że z punktu widzenia teoretycznego gubernia ta nale- 

 ży do najciekawszych nie tylko pod względem geologicznym ale i czysto 

 gleboznawczym. 



Prócz rędzin i lóssów, gleb mających ze względu na swą przydatność do 

 uprawy i wielkie przestrzenie, które zajmują, ogromne znaczenia dla rolnic- 

 twa, spotykamy jeszcze wiele gleb na starszych formac3'ach powstałych, zaj- 

 mujących przestrzenie znacznie mniejsze, tonu rolnictwu krajowemu nie nada- 

 jących, nie mniej przeto niezmiernie ciekawych i to nietylko pod względem 

 teoretycznym. 



W czasie badań moich w roku zeszłym zebrałem materyały częściowo 

 dotyczące gleb poprzednio mi znanych, częściowo badanych po raz pierwszy. 



W okolicach Sławkowa na terytoryum Krzykawki spotkałem się z los- 

 sem. Leży on wązkim pasem nad brzegiem (lewym) Przemszy białej, two- 

 rząc typowe i charakterystyczne parowy i urwiska. ■Let.y płasko i tworzy 

 płaskowzgórze. Jako typ zaliczyć go należy do lossów głębokich. Prawy 

 brzeg Przemszy białej mniej urwisty, wapienny, częściowo pokrywa piasek, 

 w wielu miejscach bardzo głęboki. Sama miejscowość bardzo malownicza. 

 Dolina rzeki, noszącej wszelkie cechy szybko płynącej rzeki górskiej, jest dość 

 głęboka, przy brzegach nadzwyczajna obfitość źródeł bijących z wapienia. 

 Skamieniałości brak. 



Lóss na Krzykawce stanowi jakby oazę wśród okolicznych jałowych 

 piasków, leżących na wapieniu, a więc nadzwyczaj suchych przechodzących 

 w wielu miejscach w lotne. Ma on charakter trochę odmienny od lóssów 

 w innych częściach kraju naszego położonych. Głęboki, pomimo wielkiej 

 przepuszczalności, doskonale utrzymuje wilgoć, a wskutek większej ilości opa- 

 dów atmosferycznych, aniżeli w miejscach zwykłego występowania w niż- 

 szych dołkach, przewietrza się niedostatecznie, wskutek czego niektóre kawał- 

 ki, pola zaklęśnięte (zresztą nieduże), kwalifikowałyby się do drenowania. 

 Skład jego mechaniczny nie różni się wielce od lossów poprzednio przeze mnie 

 badanych, co widać z tablicy jYeJNs 244, 255, 25G. Gliny koloidalnej, jak 

 wszystkie lóssy, zawiera mało. 



Gleba 20 on, podglebie od 20, podłoże od 100 cm. Barwę ma raczej 

 szarą niż żółtą. 



Prócz lóssu występuje na dolomicie czerwona glina piaszczysta, o ile są- 

 dzić można z urodzajów dość urodzajna. Leży na dolomicie, trudnem jest je- 

 dnak do rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście z niego powstała. Częściowo niewąt- 

 pliwie. Nasuwa się jednak myśl, czy w jej powstaniu nie brały udziału war- 

 stwy piaskowca, tak jednak cienkie, że zwietrzały całkowicie, nie pozostawia- 

 jąc śladów swego istnienia. 



Skład mechaniczny tych brunatno-czerwonycli lul) brudno-czerwonych 

 gleb przypomina gliny lodowcowe. Materyał mineralogiczny także niczeni 

 od lodowcowego się nie różni i sprawia wrażenie jakgdy by gleba ta powstała 

 ze zwietrzenia piaskowca, którego lepiszczem jest ochra żelazna. Leży na do- 

 lomicie albo też zdolomityzowanyni (w jakim stopniu, nie mam danych) 



