52 DZIAŁ II. — GKOLOCIA Z CHEMIĄ. 



CaO — 8,820% 

 MgO — 0,349% 



FeA\_g250% 

 Na^O — 0,053% 



Grieba powyższa jest bardzo bogata w fosfor, potas i wapno, a więc skła- 

 dniki bardzo dla rolnika ceane. Zestawiając analizę powyższą z poprzednią 

 całkowitą, widzimy, że część bezwodnika węglowego jest połączona nie z wa- 

 pniem, lecz z jakimś innym pierwiastkiem (Mg lub Fe), w dociekania te je- 

 dnak, jako w danym przypadku nie mające znaczenia, nie wchodzę, a tylko 

 zastrzegam się, że nie jest to przeoczenie. 



W glebach ciechanowskich spotykamy znaczne ilości wilgoci ^). Oto kilka 

 danych o wilgotności gleb z różną zawartością produktu < 0,01 mm średni- 

 cy. Świadczą one o znacznych ilościach gliny właściwej, których na zasadzie 

 analizy mechanicznej moglibyśmy w niektórych z nich nie przypuszczać. 



NóA? 24 IX— X 50 — 51 52 — 53 



H.O— 2,955%— 3,135%— 4,811%— 0,465% -0,412%- 0,495%— 0,363% 

 części <0,bl— 86,7% —47,6% —74,8% -4,9% -1,3% —5,6% —3,3% 

 . Jv^o jYo 60 62 63 66 



H2O — 0,910% — 0,816% — 0,337% - 1,922% 

 części <0,01 — 15,9% — 14,1% — 4,3% — 41,3% 



Nawet wobec bardzo małych ilości produktu <0,01 mm średnicy ilość 

 wody hygroskopowej jest bardzo znaczna. Świadczy to o tem, że produkt 

 tu całkowicie składa się z gliny i prawie nie zawiera pyłu piaskowego (w los- 

 sach i bielicach odwrotnie). Brak zupełnej prawidłowości lepiej proporcyo- 

 nalności ilości wody do ilości części gliniastych pochodzi od próchnicy, która 

 prawidłowość tę maskuje np. w M 24 i IX i X. Nh 24 wcale próchnicy nie 

 zawiera, ^JMs IX i X ma znaczne ilości tej ostatniej. 



Potas, jak wskazują analizy całkowita i wyciągowa ,M 24 znajduje się 

 wraz z sodem w ilościach dostatecznych i braku jego rośliny odczuwać nie 

 powinny, tembardziej jeżeK nawet w podglebiu tak grubego piasku, jak M 51 

 znajduje się tych składników: K2O=0,052% a Na2O=0,025%. 



Fosforu, którego brak wszystkim naszym ziemiom uprawnym (wywozi 

 się z ziarnem), gleby opinogórskie zawierają ilości stosunkowo większe od 

 zwykłych gleb Królestwa Polskiego. Tylko M 60 zawiera fosforu poniżej 

 0,040%, a mianowicie 0,037% i A? X — 0,027%. Natomiast M 24 zawiera P.^^ 

 aż 0,113%, a nawet gleby o charakterze piaszczystym mają go: 50 — 0,081%; 

 ^0 51—0,087%; Xo 52—0,065%; 53-0,089%; M 62 - 0,082%; Ai- 63-0,065%, 

 a więc ilości dość znaczne. Wskutek obecności gliny właśęiwej piaski te utrzy- 



') Liczby otrzymane przez suszenie ziemi w temperaturze 105° C. przez 3 godzi- 

 ny (ziemia uprzednio wysuszona w temperaturze pokojowej). 



