S MIKLASZEWSKI. — 



GLEBY TyPOWE GUBERNI PIOTRKOWSKIEJ. 



55 



Gleby w guberni piotrkowskiej, 



powiecie radomskim. 



Z tablicą jNaiNa od 176 do 199 włącznie, oraz mapką okolic Maluszyna. 



Gleby powiatu radomskiego guberni piotrkowskiej są nader ciekawe, 

 zarówno jak i jego budowa geologiczna. Leży on w pasie granicznym, gdzie 

 utwory lodowcowe już się kończą lub leżą cienką warstwą, z pod nich zaś 

 wyłaniają się form acye starsze, przeważnie kreda i jura. Wskutek takiego 

 ukształtowania powierzchni spotykamy tam gleby wielce różnorodne leżące 

 obok siebie. 



Teren przeze mnie badany, dobra Maluszyn i ich okolice, nie zawiera 

 wszystkich typów rolniczych w powiecie tym spotykanych, niemniej przeto 

 jest pod względem gleboznawczym bardzo interesujący. 



Tery tory um będące przedmiotem badań stanowi płasko wzgórze położo- 

 ne na lewym brzegu Pilicy i krótko mówiąc, składa się z opoki formacyi kre- 

 dowej, której większą część pokrywają utwory piaskowe (piasek, bielica), 

 część zaś wyłania się na powierzchnię i tam, wietrzejąc, daje rędziny typu 

 czarnego, białego i żółtego. 



Piasek pokrywający opokę pod względem mineralogicznym i chemicz- 

 nym należy do bardzo ubogich. Składa się on prawie wyłącznie z ziarn 

 kwarcu idealnie okrągłych, bardzo widocznie przepłókanych przez wodę. 

 Skutkiem kultuiy, w jakiej się gleby te ?najdują na terytoryum samego Malu- 

 szyna, piasek ten zawiera dość znaczne ilości próchnicy i jest glebą ubogą, 

 ale znośną (Nr. Nr. 176 i 177). Na folwai'kach bez starej kultury np. w Woli 

 Życińskiej gleba powyższa przedstawia się bardzo mizernie. Tam też pola 

 orne są systematycznie zamieniane na las, który na tym jałowym piaseczku 

 rośnie wcale ładnie. 



Prócz piasku spotykamy i bielicę i to typową bielicę typu nadrzeczne- 

 go, jak to bardzo wyraźnie widać z jej składu mechanicznego (Nr. Nr. 179 

 i 180, oraz 171, 182 a także Nr. 178). Próbki pobrałem na Borowcu, gdzie 

 bielica ta ma za podłoże charakterystyczny czerwony piasek gliniasty i w in- 

 nych miejscowościach kraju naszego w podłożu bielic spotykany, oraz 

 w Trzebcach, gdzie gleba i podglebie mało się różnią, leżą zaś na opoce 

 kredowej. 



Jeszcze ciekawsza jest bielica pobrana w Pi adkowicach nad brzegiem 

 Pilicy, gdzie w wąwozie w naturalnem obnażeniu mamy kilka warstw, bezpo- 

 średnio na sobie poziomo leżących, grubości od 50 cm do 1 m każda. Jest to 

 biała mączkowata bielica, naprzemian leżąca z gliną czerwoną charakteru lo- 

 dowcowego. Rozbiór mechaniczny warstwy białej wykazuje l)i(!licę nadzwy- 

 czajnie jednostajną pod względem grubości ziarną. Posiada ona 



Części od 0,1 —(0,05) — 66,1<^ \ 



> 89 7"' 



do (0,05) - 0,01 — 23,6^, I ' 



