4 



DZIAŁ IV. — ANTEOPOLOGIA I ARCHEOLOGIA PRZEDDZIEJOWA 



ku południowi sączy swoje wody do doliny Gacki i Goliszówka, gdzie wyżej 

 wzmiankowany odpływ „rynsztok" wody deszczowe ku rzeczce Cieklec (lewy 

 brzeg) prowadzi na zachód (JSTa 1 planu). 



Roku 1887 dnia 25 września na rżysku zalegającem pole „Zachoinie" 

 dałem strzał do „szaraka", że zaś strzał skutku należytego nie sprawił, przeto 

 poszukiwać zacząłem „farby" i „turzycy" by mieć pociechę dla miłości własnej 

 myśliwskiej. Rozpatrując uważnie ziemię w rżysku zauważyłem, że leżą na 

 niej jakieś kawałki, jakby skorupy i okruchy naczyń, że zaś ułamki te pokry- 

 wały jakieś rysunki i wgłębienia, przeto zaciekawiony zebrałem nieco tych 

 ułamków, a w domu obmyłem i przekonałem się, że są to bardzo grubej robo- 

 ty skorupy naczyń. Że zaś do tego rodzaju przedmiotów miałem „od małego" 

 pociąg, rozumnie podsycany przez rodziców oraz Cezarego Biernackiego^), więc 

 myśl znalezienia „cmentarzyska" opanowała mię całego. Dnia 29 września 

 z kopaczem Tomaszem Kowalskim udałem się na „Zachoinie", tu pole wszę- 

 dzie jednako równe stanowiło dla nowicyusza-archeologa teren trudny do de- 

 cydowania, gdzie wykop prowadzić, jednak kładąc się na ziemi, udało mi się 

 wyczuć w południowo-wschodniej części pola niewielkie podniesienie terenu 

 i tu poleciłem kopać. Poszukiwania moje sięgnęły tylko 1,1 m pod po- 

 wierzchnią rżyska, a rezultatem ich były kości łupane, ułamek ceramiki, oraz 

 nożyk krzemienny łupany 0,06 długi. W 1888 roku prowadziłem dalej po- 

 szukiwania, teraz jednak wykop miał 6 m długości, a 3,5 głębokości obok 

 odpowiedniej szerokości. Raport przesłany Gabinetowi Archeologicznemu 

 przy Uniwersytecie Jagiellońskim zawiera inwentarz wydobytych przedmio- 

 tów, były tam: Skorupy dużych naczyń, dna naczyń, ucha naczyń, muszelki, 

 krzemienie łupane, toporek kamienny, nożyk krzemienny, kości zwierząt łu- 

 pane, tliska czyli polepy gliniane wypalone. Rektor ówczesny I. Łepkow- 

 ski kości zwierzęcych przyjąć nie chciał, twierdząc, że prawdopodobnie trafi- 

 łem na miejsce chowania padliny. To zraziło mię i gdy w 1890 r. kopałem 

 ponownie 2 doły głębokie na 2,4 a szerokie na 6 i 2,5 m, wtedy w maju 

 udałem się do Akademii Umiejętności do Godfryda Ossowskiego, który nie 

 tylko, że kości wszystkie przyjął, ale owszem do poszukiwań usilnie zachęcił, 

 twierdząc, iż trafiłem na bardzo odległej starożytności zabytki. Tegoż roku 

 we wrześniu zrobiłem forsowne poszukiwania, kopiąc ogromny wykop (w sto- 

 sunku do moich środków materyalnych), aż poza głębokość 3 m; wtedy też 

 przy pomocy dzielnego i zapalonego włościanina, Tomasza Kowalskiego, do- 

 byłem największą dla nauki wartość mające przedmioty, a w ich liczbie naczy- 

 nie z uchem typu „ansa lunata". 



Naczyń wielkich dobyłem wtedy 4. Kamień do ostrzenia kościanych 

 narzędzi, narzędzia z kości. Odtąd, ile razy zawitałem do Lelowie (o ile pole 

 było nieobsiane i dostępne), zawsze prowadziłem poszukiwania na „Zachoiniu" 

 (1903-4-5j. Znalezisko na polu „Zachoinie", o którem wiadomość podałem 

 w Materyałach antropol. -archeolog, i etnograf. Tom. III. Dz. I z 1898 r., nau- 



') Zmarły w r. 1896 zbieracz i literat. 



