4 



DZIAŁ III. — GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



rzy ułatwili wykonanie powierzonej mi pracy, a więc pp. inżynierom Razino- 

 wi, Mireckiemu, Rychłowskiemu, Strzeleckiemu i Szenfeldowi, którzy oddali 

 do mej dyspozycyi wszelkie materyały, jakie posiadali, a które miały znacze- 

 nie naukowe. 



RYS OROHYDBOGRAFICZNY. 



Odnoga Raliska kolei Warszawsko- Wiedeńskiej. 236 wiorst długa, za- 

 czyna się w Warszawie na lewym, wyniosłym brzegu Wisły; aż do Sochacze- 

 wa prawie, na przestrzeni prawie 50 wiorst, odnoga ta bieży na zachód w gra- 

 nicach 6 arkusza mapy dziesięciowiorstowej, od Sochaczewa zaś aż do Kalisza 

 kolej przechodzi przez południową część pierwszego arkusza tej mapy. 



Pod względem orograficznym cały region zbadany na trzy możemy po- 

 dzielić obszary, wybitnie co do ukształtowania powierzchni różne. Od War- 

 szawy aż do dziewiędziesiątej wiorsty, do przystanku Domaniewice, miejsco- 

 wość stanowi równą wyżynę, nachyloną ku północy, ku wielkiej dolinie War- 

 szawsko-Berlińskiej, zajmowanej obecnie przez Bzurę. 



Na całym tym obszarze napotykamy tylko nieliczne rozrzucone wzgó- 

 rza, dosięgające najwyżej 5 — 6 j/?; wobec tego na kolei niema wcale prawie 

 wykopów, tor bieży po poziomie lub też po nasypie na 0,5 —1 im wysokim; tyl- 

 ko na wiorście 52, koło rzeki Pisi, na wiorście 72. na cztery wiorsty przed Ło- 

 wiczem, znajdują się wykopy na 4,5 do 5 vi głębokie, w piaszczystych zrobio- 

 ne pagórkach. 



Monotonię krajobrazu ożywiają nieco doliny rzek, płynących na północ 

 do Bzury, lecz doliny te są płytkie, mało wydatne. 



Około stacyi Błonie, na 21 wiorście od Warszawy, kolej przechodzi przez 

 dolinę Utraty, prawie na 2 km szeroką, lecz zaledwie na 3 m głęboką. Brzegi mie- 

 rzą 90, dno zaś doliny— 87,3 m nad poziomem morza Bałtyckiego. Głębszą, 

 choć na wiorstę tylko szeroką, jest dolina Pisi, na 52 wiorście, nieco za So- 

 chaczewem, wschodni brzeg stromy mierzy 88 m, łagodnie pochylony zacho- 

 dni 89,4 w, dno zaś doliny 74,5, wreszcie stare tarasy 80 i 83 m nad poziomem 

 morza. 



Płytszą jest dolina Rawki na wiorście 62, koło stacyi Bednary; brzeg 

 wschodni wznosi się do 88 m, zachodni — do 84,2 ni, dno zaś doliny na wior- 

 stę prawie szerokiej — zaledwie 80,7 m. Zarówno w dolinie Rawki, jak pobli- 

 skiej Skierniewki, tarasy są nader nikłe. Obadwa brzegi Skierniewki, na 71 

 wiorście, są bardzo łagodnie pochylone, i wznoszą się do 87 i 88 m, dno zaś 

 doliny do 84,2 m nad poziomem Bałtyku. Jeszcze drobniejsze są doliny Smier- 

 dzianki (na 82 wiors.) i Kalenicy (na 84 w.). 



Wspomniana wyżyna pochyla się zlekka ku północy, ku starej dolinie 

 Warszawsko-Berlińskiej, a ponieważ linia kolei przerzyna tę wyżynę pod ką- 

 tem, gdyż od Warszawy, która na 50 wiorst mniej więcej odległa jest od 

 obecnego koryta Bzury, dąży w kierunku północno-zachodnim do st. Socha- 

 czewa, na samym brzegu tego koryta, stąd zaś aż do Łowicza idzie równole- 

 gle do Bzury jej brzegiem południowym, aby za Łowiczem zwrócić się na po- 



