.). LEWIŃSKI. —SPRAWOZDANIU Z MA DAŃ OBOLOOIOZNYOH. 



13 



skamieniałości z warstw polskiego oksfordu i kimerydżu '). W rozprawie tej 

 prof. Siemiradzki zalicza do oksfordu górnego (ostortien) wychodnię wapie- 

 nia pod Trojanowem koło Kalisza, opierając się na nielicznej przezeń znale- 

 zionej faunie (Po r i s p h. sub i n v ol u t u s Moisch., Oleostephanus r ep a- 

 stinatus, A s tar te supracorallina, Isocardia ar g o v ie n s i s); z ki- 

 merydżu zaś okolic Burzenina prof. Siemiradzki przytacza obfitą faunę (35 

 gatunków), charakterystyczną dla kimerydżu dolnego, poziomu O p p. tenui- 

 1 ob a t a, zaznaczając zarazem, że najwyższe pokłady pod Burzeninem skła- 

 dają się wyłącznie z E x o g y r a v i r g u 1 a. 



W liście do Berendta 2 ) prof. Siemiradzki opisał szereg wzgórz, złożo- 

 nych ze żwiru, wydłużonych w kierunku południowo-wschodnim, i uznał je 

 za moreny czołowe. „W guberni Kaliskiej, gdzie na olbrzymią skalę czynną 

 była erozya postglaeyalna, w niewielu tylko miejscowościach zachowały się 

 wzgórza z głazów; zajmują one zawsze najwyższe w okolicy punkty, od dol- 

 nego zaś marglu lodowcowego oddzielają je uwarstwione piaski międzylo- 

 dowcowe, niekiedy zaś ślady marglu górnego." Na mapce dołączonej zazna- 

 czony jest szereg wzgórz od Chełmiec na południe od Kalisza przez wsi 

 Gruszczyce, Jesionną, Chajów, Pyszków, Strobin, cały zaś obszar, nie wyłą- 

 czając starego koryta Wisły od Burzenina do Prosny, pokrywa górny margiel 

 lodowcowy. 



Podstawę opisu badanego obszaru w „Szkicu geologicznym" tegoż au- 

 tora stanowią osobiste badania utworów jurskich prof. Siemiradzkiego i wska- 

 zówki Puscha, dotyczące utworów trzeciorzędowych 3 ). Dla nas ciekawe są 

 tylko wzmianki o występowaniu glin trzeciorzędowych pod Warszawą i Pa- 

 bianicami, podział utworów trzeciorzędowych na dolno-oligocenowe piaski zie- 

 lone, „septaryowe" pstre gliny oligocenu środkowego i „formacyę lignitową," 

 uważaną jako odpowiednik pomorsko-pruskiej miocenowej formacyi węgla 

 brunatnego, wreszcie podział utworów dyluwialnych Królestwa Polskiego. 

 Utwory te prof. Siemiradzki podzielił, poczynając od dołu, na następujące po- 

 ziomy: 



1) Wyraźnie warstwowany błekitnawo-szary ił łupkowy, znaleziony 

 w Warszawie, odpowiadający Glindowerthon. 



2) Dolny piasek i z wir lodowcowy, również znaleziony w Warszawie. 



3) Dolny margiel lodowcowy, zazwyczaj ciemnej barwy, częstokroć 

 z wykwitami ałunu, tworzy pola powiatu Kaliskiego i okolic Warszawy. 



4) Moreny czołowe pierwszego okresu i warstwowane utwory między - 

 lodnikowe. 



5) Górna glina lodowcowa, znaleziona w okolicach Łodzi, ograniczona 

 z południa linią od Noworadomska do Wielunia, a stąd przez Złoczew do 

 Błaszek i Warty. 



') J. Siemiradzki. Fauna kopalna warstw oksfor. i kimerydzkich. 1891. 

 3 ) J. Siemiradzki. Ueber Moraueu in Russ. Polen. L. d. d. Gh Gr. Rd. 4ó p. 588. 

 3 ) Szkic geologiczny Król Polsk. i ziem przyległych. Pam. Fiz. T. XI. 

 Tegoż Nieskolko zamieczanij o posrpliocenow. otloż. Warszawy. 1896. 



