,1. LEWIŃSKI. — SPRAWOZDANIE Z BADAŃ GEOLOGICZNYCH. 



15 



marglo i piaski w postaci krótkich, nieprawidłowych, utykających pokładów 

 i soczewek. 



Jednocześnie pierwsze głębokie wiercenie w Warszawie *), opracowane 

 naukowo przez A. Skrynnikowa, wyjaśniło poniekąd budowę potężnych utwo- 

 rów trzeciorzędowych, które stanowią podłoże dyluwium. Pod 37 stopami al- 

 luwium i dyluwium leży 82 stóp glin piaszczystych z węglem brunatnym, 

 zaliczanych przez Skrynnikowa do miocenowej „marchijskiej" (morhische > 

 formacyi węgla brunatnego. W sprzęgu tych utworów leżą grube na 355 

 stóp pstre gliny, tłuste i plastyczne, zaliczone do oligocenu środkowego; gliny 

 te tworzą strop osadów piaszczystych z węglem brunatnym, na 179 stóp gru- 

 bych, zaliczonych do dolnego oligocenu. Najstarsze z pośród utworów trze- 

 ciorzędowych są osady glaukonitowe, w których wiercono od 633 do 712 stóp 

 i których na tej głębokości jeszcze nie przewiercono. 



Najważniejszym rezultatem badań powyższych jest stwierdzenie istnie- 

 nia dwu formacyj węgla brunatnego, tworzących strop i spąg szeregu pstrych 

 glin, zaliczonych przez analogię ze środkowo-niemieckieini glinami septaryo- 

 wemi, do oligocenu środkowego. Skrynnikow przypuszcza zarazem istnienie 

 niecki z utworów kredowych i trzeciorzędowych, po której płynie Wisła. 



Późniejsza praca -') tegoż autora rozszerza i uzasadnia faktami poglądy, 

 wypowiedziane w powyższej rozprawce. Liczne, przez Skrynnikowa zbadane 

 przekroje i otwory świdrowe, stwierdzają istnienie dwu formacyj węgla bru- 

 natnego, przedzielonych zaliczanemi do oligocenu środkowego glinami pstre- 

 mi. Liczne obserwacye stosują się bezpośrednio do zbadanego przeze mnie ob- 

 szaru, a mianowicie: wiercenia i przekroju w Warszawie i okolicach, z pośród 

 których najważniejszym jest otwór świdrowy na ul. Chłodnej wykazujący 

 potężne utwory międzylodowcowe, otwory świdrowe w Sochaczewie 4 ) i Łowi- 

 czu fl ), szczególnie ten ostatni, w którym stwierdzono, że bezpośrednio na mar- 

 glu kredowym, na głębokości 346 stóp, leżą utwory trzeciorzędowe. Z innych 

 miejscowości badanego przeze mnie obszaru Skrynnikow przytacza tylko da- 

 ne, zaczerpnięte z literatury. 



Na podstawie zebranych materyałów Skrynnikow wykazuje wznoszenie 

 się utworów kredowych na zachód od Warszawy, wyklinianie się ku zacho- 

 dowi osadów trzeciorzędowych, znikających w pobliżu linii Łowicz-Kutno, 

 i przypuszcza, że istnieje pasmo jtirskie, oddzielające zagłębie trzeciorzędowe 

 polskie od niemieckiego. Pasmo to mogło stanowić tylko „baryerę podwodną; 

 na wschodniem i zachodniem zboczu tej baryery osadzać się mogły gliny tłu- 

 ste, zupełnie identycznego składu petrograficznego, dalej zaś ku wschodów 



') A. M. Skrynnikow. Burowaja skważina na Pragie (Warszawa). 1897. 

 s ) A. M. Skrynnikow. Matieriały k poznaniu trieticznych otlożenij Carstwa Pol- 

 ka ho, Ł Warszawa. 1900. 



J ) Ibid., str. 71 i 235. 



*) Ibid., str. 132. 



") Ibid., str. 126, 152 i 230. 



