J. LEWIŃSKI. — SPRAWOZDANIE Z BADAŃ GEOLOGICZNYCH. 



65 



IV. Ogólne wyniki spostrzeżeń. 



Zmiennej grubości utwory postpliocenowe pokrywają cały przeze innie 

 zbadany obszar; w niewielu tylko punktach wychodzą na powierzchnie utwo- 

 ry starsze, o których rozprzestrzenieniu wskazówki tylko z otworów świdro- 

 wych czerpiemy. 



W budowie geologicznej warstw, badaniu dostępnych, biorą udział utwo- 

 ry systemu jurskiego, kredowego i trzeciorzędowego, kształty zaś powierzchni 

 wytworzono zostały w rozprzestrzenionych wszędzie utworach postplioceno- 

 wych; bardzo podrzędne znowu stanowisko zajmują utwory współczesne. 



SYSTEM JURSKI L 

 UTWORY ŚR0DK0W0JURSK1K I 2 . 



Pusch ') wzmiankuje, żż w najbardziej na zachód wysuniętej części ba- 

 danego przeze mnie obszaru, „w dolinie Prosny do okolic Kalisza," występu- 

 ją skały, które w „Geognostische Beschreibung" zalicza do formaeyi „ węgla 

 bagiennego i iłów" (der Moorkohlen und Lettengebirgs), później zaś odnosi 

 do jury środkowej 2 ). Według Puseha, wychodnie tych skał ciągną się od 

 Wielunia na zachód w Poznańskie, aż do Adelnau (w dolinie rż. Bartsch), 

 i pokazują się na północy około Grabowa w gliniankach przy cegielni klasz- 

 toru franciszkanów. Około Grabowa dobywano z tych utworów żelaziak bru- 

 natny 8 ). Łabęcki w dziele sweni o ,, Górnictwie w Polsce" 4 ), wspomina o wy- 

 stępowaniu rudy żelaznej na kilkumilowym obszarze między Wartą a Prosną, 

 około Kuźnic Zagrzebskiej i Grabowskiej, lecz ruda tamtejsza należy, według 

 niego, do błotnych (fer limoneux ou d'alluvion, Raseneisenstein). Rudy te 

 eksploatowano niegdyś i przetapiano w dymarkach. lecz przemysł ten upadł 

 w początku wieku XIX. 



Siemiradzki s ) powtarza za Puschem, że szare gliny jurskie występują 

 na brzegu Prosny około Bolesławca, Wieruszowa i Grabowa, a na wschód od 

 tej wsi „pośród piaszczystej doliny alluwialnej, pokazują się szare gliny tłu- 

 ste bez skamieniałości, należące, prawdopodobnie, do piętra parkinsoniowego: 

 w Kuźnicy Grabowskiej, Kraszewicach, Salomonach i Kuźnicy Zagrzebskiej. 

 leżą one pod gliną dolnodyluwialną i zawierają prawdopodobnie rudę, gdyż 

 w okolicy widoczne są ślady licznych dymarek, a w kuźnicy Grabowskiej fun- 

 dament karczmy składa się z wielkich brył szlaki, niewątpliwie pochodzą- 



') Geognost. Beschreibung. T. II, str. 27H i 278. 



-) Nowe przyczynki i t. d. Pani. Fiz. T. III. 



3 ) Geognost. Beschreibung T. II, 303. 



4 ) H. Łabęcki. Górnictwo w Polsce T. I, str. 428. 



5 ) Sprawozdanie z bad. geol. w gub. Piotrk. i Kalis. str. 4. 



Pam. Pizyogr.— T. XVIII. 



Dział II.— 9. 



