G6 DZIAŁ II. — GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



cych z pieca wielkiego"; na podstawie takich faktów Siemirądzki zaznacza na 

 mapie utwory środkowojurskie około Kuźnic Zagrzebskiej i Grabowskiej, po- 

 mija zaś wymienione w tekście wychodnie około Kraszewic i Salomonów. 



Podczas mej wycieczki nie napotkałem nigdzie glin, które z pewno- 

 ścią lub choćby przypuszczalnie do jury środkowej zaliczaćby było można, 

 a ponieważ nie stwierdzono istnienia wymienionego przez Puscha pasa utwo- 

 rów jurskich od Wieruszowa do Adelnau, ponieważ Łabęcki kategorycznie 

 nazywa błotnemi rudy, niegdyś między Wartą a Prosną eksploatowane, nie 

 mogę tedy na podstawie niepewnych danych Puscha i Siemiradzkiego uznać 

 za pewne istnienia utworów środkowo-jurskicłi na obszarze rozpatrywanym, 

 i nie mogę zaznaczać ich na mapie. 



Niewątpliwie zaś błędną jest wskazówka Puscha '), dotycząca występo- 

 wania około Pabianic „des Moorkohlen und Lettongebirgs," gdyż w miejsco- 

 wości tej pod dyluwium leżą bezpośrednio warstwy Senonu. jak to wykaże- 

 my poniżej. 



UTWORY GÓRNOJURSKIE I 3 . 



Utwory do jury górnej należące zajmują drobną część rozpatrywanego 

 obszaru; ciągną się one wązkim pasem od wsi Brzykowa i Wielkiej Wsi przez 

 Burzenin, Ruszków i Barczew do Trojanowa i Szałego pod Kaliszem. 



Z pod potężnych warstw dyluwium i alluwiuni jura wydostaje się na 

 powierzchnię tylko w stromych brzegach Warty, która pasmo jurskie w po- 

 przek pod Burzeninem przecina, w odosobnionej wysepce koło Ruszkowa i da- 

 lej na północo-zachód w brzegach rz. Trojanówki, gdzie wszakże potężne pias- 

 ki alluwialne zasłaniają wapień. Wymiary odsłonięć są nieznaczne, uwar- 

 stwienie zaś niewyraźne, skutkiem czego niepodobna było określić ściśle upa- 

 du; ogólne ukształtowanie geologiczne przemawia wszakże za upadem ku 

 północo-wschodowi; pogląd ten potwierdzają wiercenia w Radliszycach (124) 

 i Kaliszu (134), które do głębokości 89,0 m, tudzież 103,1 m nie napotkały 

 jury, lecz utwory kredowe lub trzeciorzędowe. 



Wychodnie jury koło Sarnowa i Kamińska łączą powyższe pasmo jurskie 

 z pasmem, które ciągnie się na wschód od Noworadomska między wsiami Dme- 

 nin, Kodrąb 1 i Lipowczyce. 



Wapienie jurskie w powyższych wychodniach odsłonięte, należą do pię- 

 tnu oksfordzkiego i kimerydzkiego. 



PIĘTRO OKSFORDZKIE I, 1 . 



O milę na południe od Kalisza, na brzegach rz. Trojanówki (155), pokry- 

 tych piaskiem, istniały niegdyś piece wapienne, które zużywały dobywany 

 na miejscu biały wapień; obecnie piece zarzucono, odsłonięć niema, tylko roz- 

 rzucone okruchy białego zbitego wapienia potwierdzają poniekąd wzmiankę 



') G-eognost. Eeschroibuug T. II, str. 278 



