3. LEWIŃSKI.— SPRAWOZDANIA Z BADAN GEOLOGICZNYCH. 



73 



ku Płd.-Z. pokryte są bezpośrednio przez zielonkowo-szarą skałę gliniastą, 

 której wychodnie widoczne są wzdłuż rzeki na przestrzeni kilku wiorst. Około 

 wsi Swolszowice Małe skała staje się nieco gliniastą i zawiera liczne wielkie 

 Inoce ramy". 



Kolejność warstw, przez Michalskiego podana, powtarza się zupełnie 

 identycznie w łódzkim otworze świdrowym, gdzie również w spągu sypkich 

 piaskowców leży czarna glina bitumiczna, tein tylko różniąca się od opisanej 

 przez Michalskiego, że zawiera piryt, kolo Tomaszowa przez żelaziak bruna- 

 □atny. zastąpiony '). Nad piaskowcami zaś leży zielonkawa skała piaszczysto 

 niarglowata. zawierająca okruchy węglowe, zupełnie identyczna z tą, jaką ob- 

 serwowałem koło Nagórzyc i Smardzewic. Zarówno w Tomaszowie jak w wier- 

 ceniu łódzkiem na seryi warstw piaszczystych spoczywają potężne warstwy 

 szarych i białych margli senońskich z Inoceramami. 



Żadnej tedy nie ulega wątpliwości tożsamość warstw piaszczystych 

 łódzkich i tomaszowskich, a wiek łódzkich piaskowców i glin może być ści- 

 śle oznaczony. Batrologiczne ich położenie nad najmłodszemi utworami jur- 

 skiemi piętra wirgatowego. a pod marglami senońskiemi określa granice ich 

 wieku do dolnej kredy i dolnych piętr kredy górnej, porównanie zaś ze zbli- 

 żoneini utworami w okolicach Krakowa zwęża tę granicę do piętr cenomań- 

 skiego i turońskiego. 



Na południe od Tomaszowa, zachodnim brzegiem wychodni wapienia 

 jarskiego, przez Przedbórz, Małogoszcz aż na południe ciągnie się szereg wy- 

 chodni białych i żelazistych piaskowców i margli piaszczystych, które zalegają 

 w tern samem batrologicznem położeniu, między jurą a senonem, co piaskowce 

 tomaszowskie. W okolicach zaś Krakowa utwory te zawierają faunę obfitą, na 

 której podstawie Hohenegger i Fallaux 2 ) rozróżnili: 



1) Cenoman, złożony z piaskowców i zlepieńców kwarcowych. 



2) Turon, złożony z szarego lub zielonkawego marglu piaszczystego. 



o) Senon, wyrażony w postaci białych lub szarych margli zbitych. 



Zaręczny 3 ) potwierdził, rozszerzył i nieco zmienił w szczegółach wska- 

 zówki Hoheneggera. Mamy tedy zupełne prawo zaliczyć do cenomanu i turo- 

 nu tomaszowskie i łódzkie piaskowce i margle piaszczyste, połączone z utwo- 

 rami okolic Krakowa, których wiek zupełnie ściśle oznaczony być może. 



Wobec braku skamieniałości trudno z pewnością przeprowadzić granicę 

 między cenomauskiemi a turońskiemi utworami w otworze świdrowym w Ło- 

 dzi; gdyby wszakże możliwem było, aż do szczegółów przeprowadzić analogię 

 z okolicami Krakowa, należałoby zaliczyć do cenomanu piaskowce, do turonu 

 zaś warstwy marglisto-piaszezyste, które leżą w ich stropie. 



') 1 c. uwaga do str. 367. 



-'l Hohenegger und Fallaux: Geognostisohe Kartę des ehemaligeu (iel>iete> von 

 Krakau mit dem siidlich angrenzeuden Theile von Gali/.ien. Dcnksuhr. d. Rai 3. AU.nl 

 i Wisseuschaft. Wiedeń. 186G. t. XII. str. 25 i 27. 



J ) St. Zaręczny. O średnich warstwach kredowych w Krakowskim okresu. 

 Sprawozd, Kom. Fizyogr 1S78, t. III, str. 17(J. 



Pam. Fizyogr.-T. XVIII. Dział U IU. 



