J. LEWIŃSKI. — SPRAWOZDAM! K Z BA DAŃ O KOLo< i M ZN Y< H . 



Pierwszą grupę Skrynnikow uważa za równorzędną „Triebsandowi u . 

 drugą piaskom zielonym (Griiner Sandi Sambii, zastrzegając sic wszakże. /,.■ 

 „wobec naszego braku znajomości formacyi glaukon iłowej - równorzędność, 

 ta obecnie posiadać nic może dostatecznie pewnej podstawy naukowej - '. Ze- 

 brane przeze innie fakty nie dają również możności podzielenia formacyi glau- 

 konitowej na działy drobniejsze. Mnie osobiście eharakterystycznem się wy 

 daje chyba przejście górnych poziomów drobnoziarnistych ku dołowi w bar- 

 dziej gruboziarniste. Skrynnikow zauważył zjawisko podobne w otworze świ- 

 drowym na Pradze, ja zaś w Targówku i Sannikach. 



Utwory glaukonitowe zajmują obszar nieco niniejszy, niż inne pokłady 

 systemu trzeciorzędowego Zajmują one tylko najgłębsze miejsca wschodniej 

 niecki kredowej i osiągają w jej środku maksymalną swą grubość. W War- 

 szawie utwory świdrowe napotkały piaski glaukonitowe: w Targówku i Ka- 

 mionkUj które leżą w dolinie Wisły, na głębokości 175,98 t udzież 194 m, czyli 

 O 91 oraz 109 m poniżej poziomu morza; wiercenie zaś w fabryce Feinkinda, 

 która leży już na płaskowzgórzu lewego brzegu, natrafiło na formacyę glau- 

 konitową dopiero na 207,4 m t czyli 97,4 m poniżej poziomu morza Oczywi- 

 ście przeto powierzchnia utworów glaukonitowych jest nieprawidłowa, i pra- 

 widłowego upadu nie wykazuje. 



Tylko w Targówku przewiercono cały pokład utworów glaukonitowych, 

 które mierzą tutaj 50,43 ni grubości. Ku południowi i zachodowi grubość ta 

 zmniejsza się stopniowo, utwory zaś glaukonitowe wykliniają się w miarę wzno- 

 szenia się utworów kredowych: brak ich już przeto w Pudzie Guzowskiej, 

 o 40 km na Z.-Płd.-Z. od Warszawy położonej, gdzie utwory formacyi lignito- 

 wej leżą bezpośrednio na pokładach kredowych na głębokości 191,8 m, t. j. 

 100 m niżej poziomu morza. Ku północy zagłębiają się utwory kredowe, wy- 

 stępują tedy osady glaukonitowe, które w Sannikach zaczynają się na głębo- 

 kości 223,5 m, a więc o 130 — 140 m poniżej poziomu morza. 



Jako najbardziej zachodni punkt, gdzie występują utwory glaukonitowe, 

 Skrynnikow podaje Łowicz, gdzie znaleziono je w pokładzie, na 1,83 m tylko 

 grubym, na głębokości 103.7 m, o 17 m poniżej poziomu Bałtyku. Znikają 

 one oczywiście zupełnie dalej ku Zachodowi, gdyż w otworze świdrowym 

 w Kutnie l ) młodsze utwory trzeciorzędowe leżą wprost na kredzie, na głębo- 

 kości 70,15 o 40 ni nad poziomem morza a ). Na zachód od Kalisza nie 

 stwierdzono istnienia utworów glaukonitowych: w Radliczycach wprosi aa 

 kredzie leży formacya lignitowa, zaś w Kaliszu formacyi tej wcale nie prze- 

 wiercono. 



Wszyscy badacze poprzedni zaliczają utwory glaukonitowe, równolegle 

 do osadów glaukonitowych niemieckich, do oligocenu dolnego Pg., 1 , i ja przy- 

 łączam się do tego poglądu. Wydaje mi się wszakże możliwym ściślejszy 



') Obzor trieticz. otłoż. str. 128. 



ł ) St. Kutno leży o 110, IG n powyżej poziomu morza. 



