J. LEWIŃSKI. SPRAWOZDANIE Z BADAŃ GKBOL0OICZNY0H. 



79 



wyżej, wznosząc się do 69,14 m nad poziomem morza w Radliczycach, do 5(! m 

 zaś w Kaliszu. 



Skład utworów z węglem brunatnym, jakie obserwowałem, po części 

 tylko zgadza się ze schematem, przez Skrynnikowa podanym '). Stałym 

 i typowym jest tylko poziom glin (odpowiadający As 1, ..glinom dolnym" sche- 

 matu Skrynnikowa), który wszędzie tworzy podstawę formacyi lignitowej 

 i oddzielają od warstw glaukonitowych; gliny te tworzą spąg utworów ligni- 

 towych w Targówku, Ramionku, Rudzie Guzowskiej, Kaliszu, mierząc do 

 37 m grubości. Nieco zbliżają się do schematu Skrynnikowa utwory z wę- 

 glem brunatnym z Sannik, w których odróżniać można by poktad „górnego" 

 węgla brunatnego (A° 28 przekroju;, „górną" glinę leżącą pośród piasków 

 (.N° 30), i glinę „dolną", którą pokrywają i podścielają piaski (iNś 33); „górny" 

 pokład węgla brunatnego możnaby odróżniać również pod Kaliszem. Za to 

 formację lignitową w Radliczycach wyobraża tylko pokład ciemno-szarej 

 gliny, która zawiera okruchy węgla brunatnego, wykazując niepodobieństwo 

 ułożenia schematu ogólnego dla utworów tak zmiennych. 



Na podstawie rozumowań, które podaję poniżej, zaliczam utwory „dol- 

 nej" formacyi lignitowej do górnych poziomów oligocenu, równolegle <lo łu- 

 życkiej, subsudeckiej formacyi lignitowej. 



POZIOM GLIN PLAMISTYCH Pg 2 lu \ 



Na całym obszarze przeze mnie zbadanym nad utworami z węglem bru- 

 natnym leży pokład mniej lub bardziej gruby glin różnobarwnych, niebie- 

 skawych, zielonkawych, szarych aż do czarnych, częstokroć pokrytych czer- 

 wonemi,brunatnemi, żółtemi plamami rozmaitych odcieni; gliny te są to pia- 

 szczyste, to znowu tłuste i plastyczne, a czasami zawierają cieniutkie war- 

 stewki piasku. Jak widać z otworu świdrowego w Błoniu, z którego posiadam 

 piękną seryę okazów, niepodobna dostrzedz jakiejkolwiek prawidłowości 

 w zmianie barw, czy w zawartości piasku w glinach lub też ustalić jakikol- 

 wiek podział na poziomy: należy przeto ich całokształt, bez względu na gru- 

 bość potężną (od 93 do 108 m pod Warszawą, a aż do 125,6 m w Sannikach, 

 gdzie wszystkie utwory trzeciorzędowe osiągnęły grubość maksymalną) musi- 

 my jakojednę rozpatrywać całość. Gliny z niektórych miejscowości szlamo- 

 wałem, ale żadnych drobnych organizmów nie znalazłem, lecz tylko grudki 

 bardzo drobnego piasku kwarcowego, przezi*oczystego, spojonego czerwonym 

 tlenkiem żelaza. Te to grudki piaszczyste stanowią przyczynę czerwonych 

 plam na glinach. 



W miarę podnoszenia się poziomu miejscowości, zmniejsza się grubość 

 warstwy glin plamistych, wynosząc 22,5(5 iii w Łowiczu. 35,37 »t w Kaliszu 

 a tylko 1,22 m W Radliczycach. Niepodobna wszakże grubości tej za pierwotną 



l ) Obzor trieticz. otłoż., str. 175. 



