J. LEWIŃSKI. — SPRAWOZDA N 1 K Z MA DAŃ (JKOLOC.ICZM Yc II . 



85 



wodów aby dla „górnej" formacyi lignitowej Polski ten wiek przyjmować 

 i wyosobniać ją z pośród wszyst kich innych utworów. 



W Głogowie i Leubusie gliny poznańskie leżą bezpośrednio na glinia- 

 stych utworach lignitowych, przez Berendta i Rosenberg-Lipinskiego zaliczo- 

 nych stanow r czo do snbsudeckicli: wobec blizkości Łmżye jest to bardzo praw- 

 dopodobne. Formacya zaś lignitowa Głogowa i Lenbusa różni się od typo- 

 wej poznańskiej tylko swym bardziej gliniastym składem. Zaznaczałem już 

 wszakże, że w Króletwie Polskiem. na brzegach zagłębi trzeciorzędowych for- 

 macya lignitowa również z utworów gliniastych się składa, w Radlicz3'cach 

 na przykład, położonych tuż przy wschodniej granicy zagłębia poznańskiego. 

 Możliwem jest tedy, że bardziej gliniasty rozwój typowej subsudeckiej forma- 

 cyi lignitowej zależy właśnie od jej położenia na krańcach, a nie od różnicy 

 w wieku od formacyi lignitowej Poznańskiego lub środkowych części Króle- 

 stwa Polskiego. 



Przypuszczając tedy, że forniacye lignitowe poznańska, „dolna" polska 

 i subsudecka są identyczne, wyjaśniamy bardzo naturalnie wiek piętra glin 

 plamistych, uważając je za współrzędne łużyckim „Flaschenthone", „górną" 

 zaś formacyę lignitową Polski i Śląska (Gross-Zóllnig) uważać należy za współ- 

 czesną marchijskięj formacyi lignitowej, do której zresztą w swym typowym 

 rozwoju pod Dobrzyniem jest ona bardzo podobna. 



Streszczając wszystko, com powyżej wypowiedział, sądzę, że „dolna" for- 

 macya lignitowa jest co najmniej górnooligocenową młodszą od niemieckich 

 glin septaryowych, prawdopodobnem zaś wydaje mi się utożsamienie jej z for- 

 macyą lignitową subsudecką, która do górnych poziomów górnego oligocenu 

 należy (Pg., I1Ia ), prawdopodobnem jest utożsamienie naszych glin plamistych 

 z łużyckiemi Flaschenthone, również górnooligocenowemi lub nawet przejścio- 

 wemi do miocenu (Pg.," lb ), „górnej" zaś formacyi lignitowej — z dolnomioceno- 

 wą marchijską (N,). 



Gdyby poglądy powyższe okazały się słuszne, utwory górnooligocenowe 

 typu Lużycko-Polskiego stanowiłyby pas, ograniczający od południo-wscho- 

 du wielki obszar trzeciorzędowy niemiecki, pas przylegający do Sudetów i ich 

 przedgórz śląskich na południu, a do wyżyny środkowo polskiej i pasm od 

 niej odchodzących — na wschodzie. 



SYSTEM CZWARTORZĘDOWY Q. 



UTWORY POSTPLIOCENOWE Q,. 



Cały obszar przeze mnie zbadany pokrywa bez przerwy warstwa utworów 

 postpliócenowyeb zmiennej grubości, od 1 m (Dobroń) do 100 m (Łódź) i zmien- 

 nego składu. Utwory te decydują o ukształtowaniu powierzchni, w drobnej 

 tylko mierze zależnej od ukształtowania powierzchni utworów starszych. 



