100 



DZIAŁ II. — GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



nowskie pokłady węgla znalazłem faunę bogatą co do ilości, lecz dość jedno- 

 stajną. Niektóre z form napotkanych są mieszkańcami wód słodkich (Unio- 

 nidae), inne znów mieszkańcami morza. 



Pośród pierwszych miałem możność rozpoznać: 



Carbonicola acuta Sowerby,- 

 Carbonicola nucularis Hind, 

 Anthracomya Wardi Salter, 

 Anthracomya conf. minima Salter i t. d. 

 Formy morskie : 



Lingula mytiloides Sowerby (wielka o b f i t o ś ć), 

 Nucula conf. luciniformis Phillips (rzadko) i t. d. 



Jak formy słodkowodne, tak i morskie występują w skałach dość mię- 

 dzy sobą różnych. Muszle Carbonicola napotykałem w czarnych, zbitych 

 łupkach gliniastych ze sferosyderytami; muszle zaś Lingula, w ciemnych bitu- 

 micznych. Współrzędnego istnienia jednych obok drugich nie zauważyłem. 

 Ze wszystkich wymienionych wyżej miejscowości Górnego Śląska, gdzie 

 stwierdzono istnienie poziomu ze skamieniałościami morskiemi, znaleziona 

 na „Morze" fauna najlepiej odpowiada tej, którą opisał Ebert w Zeitschr. d. d. 

 gcol. Gesellsch. 1801: „Ueber einen neuen marinen Horizont in der Stein- 

 kohlenformation Oberschlesiens". W pobliżu Szopienic, na kop. Gisze, Ebert 

 znalazł na głębokości 200 metr. pod pokładem dolnym (Niederflótz) w ciem- 

 nych łupkach gliniastych szczątki Lingula i Anthracomya. Poziom ten we- 

 dług przypuszczenia Eberta nie jest współrzędny piaskowcom Gołonoga i le- 

 ży prawdopodobnie wyżej. Jeżeli poziomy z fauną na „Florze" i na „Gisze' 1 

 istotnie są współrzędne, to przypuszczenie Eberta b}doby słusznem, gdyż pod- 

 redenowskie warstwy na „Florze" są młodszo od piaskowców Gołonoskich. 



Z drugiej znów strony poziom ze szczątkami Lingula na „Florze" 

 z wielkiem prawdopodobieństwem można uważać za współrzędny pozio- 

 mowi ciemnych łupków bitumicznych, oblitujących również w muszle Lin- 

 gula i znalezionych w Tenczynku pod Krakowem (E. Tietze. Ueber eine ma- 

 run: Einlagerung im productivem Carbon der Krakauer Gegend, Verh. d. k. k. 

 geol. Reiehsanst. 1892) między pokładami węgla, współrzędnemi naszym pod- 

 redenowskim. Na podstawie tego faktu Tietze uważa pokłady węglowe w da- 

 nej miejscowości jako utwory nadbrzeżne. 



Tak więc fakt istnienia w warstwach podredenowskich na kop. „Flora" 

 fauny słodkowodnej i morskiej, z których każda należy do innego poziomu, 

 jak o feem sądzić można z petrograficznego składu skał, fakt ten może być 

 wskazówką, że pokłady podredenowskie noszą piętno utworów nadbrzeżnych. 



Jeżeli prócz tego zwrócimy uwagę na to, że w nieco starszych war- 

 stwach, a mianowicie w piaskowcach Gołonoskich występują osady typowe 

 dla płytkiego morza,, to poziom ze skamieniałością morską Lingula można 

 uważać za ostał ni etap regresyi morza górnowęglowego w Dąbrowie. 



