s. MIKLASZEWSKI. — OI.KISY TYPOWE OUBEBNJ KIELECKIEJ. 



I I I 



Węglan wapnia, tak ważny w rolnictwie, jest 1 1*111 cenniejszy w glebie, 

 im W drobniejszych okruchach w niej się znajdu je. Co do gleb naszych wa- 

 piennych nie nianiy pod tym względem żadnych danych, bo, o ile wiem, nikt 

 nie badał, w jakiej wielkości okruchach znajduje się on w naszych rędzinach 

 i borowinach. 



Aby się o tern przekonać co do gleb będących w mowie, oznaczyłem 

 w każdym produkcie ';, zawartość węglanu wapnia metodą Scheiblera, obli- 

 czyłem % ilość odpowiadającego mu marglu i zestawiłem dane w tablicach 

 analiz mechanicznych, które tym sposobem dają nam: 1) skład mechaniczny 

 gleby i podglebia ogólny; 2) skład mechaniczny okruchów rnarglowych; 3) ilo- 

 ści CaC0 3 w każdym z produktów szlamowania i 4) skład mechaniczny części 

 w kwasie solnym nierozpuszczalnych. 



Skład mechaniczny części nierozpuszczalnych w % ogólnej ilości skał) 7 

 wziętej do analizy i % ogólnej ilości części nierozpuszczalnych. 



Rezultat otrzymany jest bardzo ciekawy. 



Zależnie od twardości marglu i wapienia i jego czystości, ilości wielkość 

 okruchów wapienno-marglowych jest inna. W JSsAs 80 i 81 okruchy są rozło- 

 żone naj równiej, z przewagą w częściach najdrobniejszych. Margiel ten jest 

 najmiększy, najkruchszy i najłatwiej wietrzeje. 



W 83 i 84 są tylko okruchy grubsze, drobniejszych niema lub zale- 

 dwie ślady, margiel nieco czystszy, ale za to znacznie twardszy. 



W J\?J<2 95 i 96 drobnych okruchów poniżej 3 min średnicy niema zupeł- 

 nie i zarówno gleba jak i podglebie są absolutnie bezwapienne, chociaż z tak 

 czystego wapienia powstały. Wapien ten jest krystaliczny i niezmiernie twar- 

 dy. Rozumie się, że z trzech wypadków nie można wyciągać daleko idących 

 wniosków, zdaje mi sie jednak rzeczą bardzo pożądaną wprowadzenie tego 

 sposobu badania marglów i wapieni, służących za podłoże gleb wapiennych. 



Daje ona bardzo dokładny obraz wietrzenia skały wapiennej, a po zebra- 

 niu większych matcryałów w tym względzie przypuszczam, że droga ta do- 

 prowadzi nas do wyjaśnienia, dlaczego niektóre nasze gleby wapienne, z mar- 

 glów i wapieni powstałe, zachowują się pod względem rolniczym jak bezwa- 

 pienne, chociaż absolutna zawartość CaCO., zdawałaby się w nich zado- 

 walającą '). 



Niemniej ważne usługi sposób ten, zdaniem mojem, może oddać i geo- 

 logii czystej. 



Wracając do rędzin i borowin, t. j. gleb wapiennych, najbardziej w na- 

 szym kraju rozpowszechnionych, muszę zaznaczyć, że należy uważać za 

 niesłuszne mniemanie dość rozpowszechnione, jakoby różniły się one lwem 

 pochodzeniem geologicznem. (Rędzina — jarskiej form.; Borowina - kre- 

 dowej). Przeciwnie, zdaje się, że są to gleby należące do jednego typu pod 



') Wobec palącej w dobie obecnej kwestyi wapnowania gleb naszych, badania 

 takie są ważne, bo mogą rzucić zarazem światło i na to, dlaczego jeden produkt lcph j 

 się nadaje do celów wapnowania aniżeli drugi. Możeby się dato dojŚ(S do tego droga 

 ich szlamowania. 



