PRZYCZ. DO SPKAWY JKDN"- I.UH W ! K l.oi A IM \ Km Wom : I I KM loł,Y 



65 



prawie żadnej wartości w poruszanej przez tias sprawie Co najwyżej, stwier- 

 dzają one raz jeszcze fakt wielkiej zmienności wyglądu jemioły pospolitej. 



Zdawałoby się zatem, że nic łatwiejszego jak zabrać się do badań syste- 

 matycznych nad żywemi okazami tego pasorzyta, tak obficie napotykanego 

 w całej Europie środkowej i południowej, rosnącego między innemi nader ob- 

 ficie na Ukrainie, gdzie spotykałem go aż na 16 gatunkach drzew '). Wsku- 

 tek jednak wielkiej zmienności wyglądu nawet takie badanie w przyrodzie ży- 

 wych osobników jemioły nie doprowadziło dotąd nikogo do żadnych pewnych 

 wyników. 



Za jedynie .systematycznie uzasadnioną odmianę jemioły w Europie środ- 

 kowej można uważać opisaną przez Wiesbaura odmianę austryacką ( \ iscum 

 album L. var. austriacum Wiesb.), występującą w 2 formach: szeroko i wąs- 

 kolistnej (latifolia et angustifolia) i właściwą tylko drzewom iglastym. Za 

 odrębnością tej odmiany przemawiać się zdaje między innemi względami oko- 

 liczność, że z sosny (na której najpospoliciej rośnie), nie przenosi się jakoś na 

 rosnące opodal gatunki drzew liściastych, te właśnie gatunki, które gdziein- 

 dziej spotykamy obficie osaczone przez tego pasorzyta. Za przykład mogę 

 przytoczyć okolice Warszawy, gdzie jemioła jest dość pospolita na sosnach, 

 lecz ani ja, ani zdaje się nikt inny nie znajdował jej tam na drzewach liścia- 

 stych (a przynajmniej wpobliżu jemioł na sosnach rosnących, np. w lasach mie- 

 szanych lub na skraju lasów sosnowych). Gdyby fakt ten mogli potwierdzić 

 i inni botanicy, musielibyśmy z tein większą pewnością w jemiole sośnianej 

 z okolic Warszawy, jako też z innych miejscowości Polski uznać pewną odręb- 

 ność, samoistność wśród innych fonu jemioł krajowych, a ponieważ odpowia- 

 da ona w zupełności odmianie austryackiej Wiesbnura. potwierdzić wartośd 

 systematyczną tej ostatniej V. Raciborski na poparcie poglądu Wiesbaura 



') Jedenaście z nich wymieniłem w tN» 25 „Wszechświata" z r. 1893; później 

 znalazłem jemiołę w Zofiówce pod Humaniem jeszcze aa 5 następujących gatunkach 

 drzew: Robinia Pseudoacacia L., Primus avium L., Primus Padtis I... Acer tataricum 

 Populus alba L. i prócz których nadto na g rabie, jesionie i c/arnoklonie — Acer Campe- 

 stre L. i, czyli razem na 21 gatunkach drzew, do których możemy jeszcze dodać ze spo- 

 strzeżeń obcych na Ukrainie: Pinus sihestris L. (Schmalhausen), Populus canadensis 

 Desf. (Łapczyński), Pop. tremula L. (Montresor. Sowiński . Dziu na rzecz, że w Czechach 

 w ciągu lat UJ Wiesbaur spotyka! jemiołę tylko na o gatunkach drzew, zrozumiała je- 

 dnak ze względu na bardzo nieraz kapryśne rozsiedlenie pewnych roślin nawet w gm 

 nicach ich zasiągu. Okoliczność ta była jeszcze starożytnym znana, skoro wyraził ja. 

 o ile się nie mylę, Owidyusz w wierszu: 



„Non omnis fert oninia tellus." 



2 ) E. Fiek mylnie zalicza (Flora von Schlesien preussischnn und ósterreichtBchen 

 Antheils, Wrocław 1881. str. l!»2.i. wa~k'listną jemiołę sośnianą N ar. Anstriaoa Wie-b. 

 forma angustifolia;, do odmiany laxum Hoissier et Heuter, ndyż ta o-tatnia jest według 

 Nymana Conspectns florae europaeae lOcrebro, 187S - L882 . właściwa Bnropie południo- 

 wej, choć z pokroju bardzo do wąskolistnej jemioły sośnianej zbliżona (,Parasita snper 

 Pinum silvestrem et valde simile V. albo grai iliori, ąaale in arbore dicta crescit." Nv- 

 mau 1. c. str. 320). 



Pam. Fizyogr.-T. XVIII. Dział III. -9. 



