i;s 



DZIAŁ III. - BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



ła. choć wschodzi stosunkowo dość prędko, rośnie jednak nadzwyczaj wolno: 

 pierwsze dwa liście ukazują się dopiero w 3-im roku, następne rozwijają się 

 też nader powolnie. 



Takie właśnie odpowiednio pomyślane próby hodowania jemioł, pocho- 

 dzących z jednego gatunku, a nawet z jednego osobnika drzewa-żywiciela 

 (w danym wypadku z jabłoni), na całym szeregu innych żywicieli, rozpoczął 

 w r. 1891 Emil Laurent, profesor botaniki w szkole agronomicznej w Gem- 

 bloux (Belgia), jak o tern wzmiankuje w swej rozprawie p. t. „Influence de la 

 naturę du sol sur la dispersion de gui (Viscum album).". W przytoczonej roz- 

 prawie, ogłoszonej w r. 1890 i nadesłanej mi łaskawie przez autora, wyraża 

 on nadzieję, że po latach dziesięciu, t. j. około roku 1900, już będzie można 

 wyciągnąć pewne wnioski z tych doświadczeń. Nie wiem, czy te studya nad 

 hodowlą jemioł zostały doprowadzone do końca i z jakim rezultatem, który 

 w takim razie winienby niebawem zostać ogłoszony. Lecz gdyby nawet pró- 

 by te zostały dla jakichkolwiek powodów po paru latach zaniechane, to i ta- 

 kie skrócone spostrzeżenia nie pozostałyby bez decydującego wpływu na po- 

 gląd w poruszanej przez nas sprawie. Albowiem, gdyby hodowla jemioł z ja- 

 błoni stale nie udawała się na pewnych gatunkach (a tembardziej całych ro- 

 dzajach) drzew, możnaby z całą stanowczością utrzymywać, że jemioła jabło- 

 niowa jest gatunkiem odrębnym od jemioły, właściwej tym właśnie odpor- 

 nym na zarażenie jemiołą jabłoniową gatunkom (lub całym rodzajom) drzew. 



W każdym razie, już przez prof. Laurenta przytaczane fakty udania 

 się zasiewu jemioły na jemiole lub oleandrze (Gaspard), na których w stanie 

 dzikim się nie spotyka, dowodzą istnienia jednego lub co najwyżej paru ga- 

 tunków (a może tylko form czy odmian) jemioły w Europie środkowej. 



Chcąc z odmiennego nieco stanowiska i inną drogą rzucić pewne światło 

 na sprawę jedno- lub wielogatunkowości jemioły, po przeji*zeniu posiadanej 

 literatury, zwróciłem się przed kilku laty z zapytaniem do kilkunastu więk- 

 szych ogrodów botanicznych Europy środkowej, czy widziano tam jemiołę 

 na drzewach hodowanych pochodzenia nieeuropejskiego i na jakich miano- 

 wicie. 



Z ogrodów botanicznych w Budapeszcie i Kolozsvar(w Siedmiogrodzie), 

 zwrócono mi moje karty korespondencyjne z niewypełnioną odpowiedzią, z po- 

 wodu świeżego zgonu obu ich dyrektorów: d-ra Ludwika Juranyiego i d-ra 

 Augusta Kanitza. Profesor Luerssen z Królewca doniósł mi, że ani w Lip- 

 sku w okresie 1869—1884, ani później w Królewcu nie spotykał jemioły nr. 

 drzewach egzotycznych. To samo stwierdzili w ogrodach botanicznych w Zu- 

 rychu dr. U. Sehinz, w Dreźnie prof. Oskar Drude, w Halli nad Saalą dr. 

 G. Kraus i w [nspruku prof. E. Heinricher. W ogrodzie botanicznym kra- 

 kowskim jemioły zdaje się nigdy nie obserwowano, podobnie jak i w najbliż- 

 szych okolicach Krakowa. Nie wspomina jej z najbliższych okolic miasta Fe- 

 liks Berdau w swej „Florze krakowskiej", ani też ja nie zdołałem jej tam dopa- 

 trzeć późną jesienią r. 1900, kiedy byłaby łatwo dostrzegalną: di'zewa bowiem 

 były niemal zupełnie ogołocone z liści. Szereg pozostałych odpowiedzi na 



