16 



DZIAŁ IV. — ANTROPOLOGIA I ARCHEOLOGIA PRZEDDZIKJOWA . 



Stojąc na drodze u stóp Cygańskiej skały widzimy w ścianie zachodnio- 

 południowej rodzaj niewielkiego schroniska pod wystającym okapem. Odle- 

 głość jego od poziomu doliny wynosi około 40 metr., od brzegu lewego 

 rzeki 80 metrów. 



Postępując wgórę po spadzistem zboczu gliniastem, usianem drobnemi 

 skał odłamkami, wzdłuż stromej ściany wapienia 81 osłaniającej to miejsce od 

 wichrów północnych, dochodzimy do Schroniska cygańskiego, którego naj- 

 większa szerokość czyli wgłębienie przenosi nieco 3 metry, długość 10 met. 

 a największa wj^sokość czyli odległość brzegu okapu skalnego O od powierz- 

 chni pierwotnej namuliska przeszło 5 metr. (zob. plan i przekrój pionowy po- 

 przeczny Schroniska). 



Po rozkopaniu namuliska okazało się, że warstwa jego wierzchnia skła- 

 da się z szaroziemu roślinnego, pomieszanego z niewielką ilością skalnego gru- 

 zowiska czyli mniejszych i większych odłamków wapienia. Warstwa ta 

 w samem schronisku miała około 50 cm grubości. Pod ową wierzchnią war- 

 stwą namułu rozciągał się pokład gliny szarożółtej, przepełniony odłamami 

 skał różnej wielkości, spoczywający na dnie skalnem S, stanowiącem dalszy 

 ciąg ściany wewnętrznej schroniska, schodzącej pochyło pod opisane warstwy 

 eiemno-gliniaste. 



Pośrodku schroniska, tam gdzie część jego dna skalnego s wychodziła 

 na powierzchnię pierwotną namułu, po usunięciu jego warstwy wierzchniej 

 ukazał się ślad małego ogniska o, zachowanego w całości i dotąd nieruszane- 

 go w kształcie kręgu około 1 metra średnicy. Ognisko to składało się z war- 

 stwy popiołu i okruchów węgli drzewnych, a spodem z warstewki gliny prze- 

 palonej na kolor czerwono-ceglasty, spoczywało bowiem już na samej powierz- 

 chni warstwy gliny. 



Wokół ogniska, oraz w całej wierzchniej warstwie szaroziemnej znale- 

 ziono niewielką ilość kości zwierzęcych łupanych i całych, trochę skorup z na- 

 czynia glinianego w ręku lepionego, wreszcie wielkie mnóstwo kawałków 

 czyli brył krzemiennych, rdzeni, okrzesków i wyrobów z krzemienia, miano- 

 wicie: noży, skrobaczy, drapaczy ; rylców, strzał, pik i t. p., między któremi 

 sporo jakby uszkodzonych, niewykończonych, lub nieudanych. W drugiej 

 czyli spodniej warstwie gliny wśród odłamów wapienia trafiały się tylko 

 kości zwierzęce, widocznie razem z gliną tu naniesione podczas osadzania się 

 pokładów dyluwialnych. 



Na całem zboczu gliniastem Góry smardzewskiej od strony rzeki Prąd- 

 nika, rozciągającem się po obu stronach Skały cygańskiej, znajduje się do- 

 tychczas wielka ilość brył i buł krzemiennych całych i rozbitych, co widać 

 najlepiej na przekopanej drożynie leśnej wiodącej z doliny Prądnika do wsi 

 Smardzewic i Maszyc. Największy zwał krzemieni (oznaczony na planie na- 

 szym) znajduje się w wyżłobieniu utworzonem przez wody deszczowe, po 

 stronie północnej w pobliżu Skały cygańskiej, od drożyny górnej aż do rzeki. 

 Materyału przeto surowego dla wyrobów krzemiennych wielka tu była obfi- 

 tość na miejscu. 



