IIATEKYAŁY KIZYOORAKII I KZIOl! A \VH i I KKM< I K< .. > 



13 



z południa i z zachodu. Pola uprawne i nagie nieużytki wcisnęły się zresztą 

 pomiędzy otaczający las i jezioro jeszcze na przestrzeni między Płocicznera 

 a Gawarcem, z północni)) i od Bryzgla do Czerwonego Krzyża /. południowej 

 strony zachodniego „rogu" jeziora. Pula, należące do wsi Mryzgiel, tworzą głę- 

 boką przerwę w lasach, otaczających Wigry z południa, łączą się dalej ku po- 

 łudniowi z polami wsi Walne i Aten i otwierają w ton sposób horyzont, wi 

 dok, sięgający aż do jeziora Blizno i Blizienko, nad którem rozłożyły się 

 wsie Ateny, Danowskie i Kopanica. Od pól tych na południowy wschód cią- 

 gną się z nieznacznemi przerwami olbrzymie lasy wzdłuż Czarnej Hańczy i na 

 południowy zachód— na kilka mil — w stronę Augustowa. Są to t. zw. Augu- 

 stowskie lasy, największe u nas w Królestwie. Pola, położone między Bryzgiem 

 i Krusznikiem z jednej strony, a wsiami Danowskie i Ateny — z drugiej, stano- 

 wią wybitny dział wodny; ze zbiorników bowiem, położonych na południe od wsi 

 tych, wody spływają do Wisły; jezioro zaś Wigierskie należy do sys lematu 

 Niemna. Pozatem tu i owdzie na tle lasu nadbrzeżnego przeglądają się 

 w toni wodnej piętrzące się jedne na drugich pagórki nagie (rys. 9), lub zagaj- 

 nikami przysłonięte (jak pod Wasilczykami), albo też nizkie, wilgotne gajo 

 (pod Rosochatym Rogiem, Starym folwarkiem i Krusznikiem <. 



Panującą rośliną, nadającą główne tło i piętno poznanym przez nas la- 

 som, jest sosna. Szczególniej piękne, wysmukłe i bardzo wysokie drzewa te 

 stanowią istną ozdobę „lasu Augustowskiego", położonego na zachód od Pło- 

 ciczna i Gawry eh. 



Patrzącemu na las nadbrzeżny z jeziora, wydać się może, że nie sosna, 

 lecz świerk jest tu panującym. Wynika to stąd, że na zboczach pagórków, 

 zbiegających ku samej wodzie, jako na bardziej wilgotnych, zapanowały św ier- 

 ki. Okoliczność ta wypadła na korzyść malowniczości wybrzeży: ostre, jak w ie- 

 życe gotyckie, wierzchołki świerków pnących się coraz wyżej i wyżej po spadzi- 

 stych zboczach, nadają pewien lekki lecz poważny styl tutejszym krajobrazom. 

 Czy to w dzień słoneczny i pogodny, czy w ciche poranki i wieczory, kiedy 

 ukośnie padające promienie słońca rzeźbią kontrastowo kontury tych pirami- 

 dalnych tworów r flory naszej, odbijających się, jak w lustrze, w „stojącem" je- 

 ziorze, nadają one bardzo wiele powabu i uroku całej okolicy (rys. 2 i 6). 



Świerki spotykają się zresztą w znacznej ilości i zdała od wody — w głębi 

 lasów, szczególniej tam, gdzie falisty grunt obniża się znacznie lub tworzy 

 przepaściste jary (rys 7). Jednolity prawie las świerkowy rośnie pod wsią 

 Gawarcem i w niektórych miejscach wzdłuż szosy, wiodącej z Suwałk do Tar- 

 taku. Tu schodzi się niekiedy w głębokie kotliny, wilgotne i ciemne, jak piwni- 

 ce; podczas największych nawet skwarów letnich chłód otula przedzierającego 

 się tu przez koronkowe sploty starych i młodych świerków: panuje tu prawie 

 wieczna cisza i martwota. Roślinność w zacienionych takich kotlinach dość 

 nędzna. Gdzieniegdzie spotkamy zaledwo gruszyczkę (Pyrola), sałatę muro- 

 wą (Lactuca muralis), mchy, porosty, grzyby, śluzówce i anemiczne trawy. 



W tych zaś pasach lasu świerkowego, które rosną na zboczach, poch \ I" 



