14 



DZIAŁ V. — &IISCELLANEA. 



nych do jeziora, skutkiem oczywiście lepszego oświetlenia, roślinność dolnych 

 piętr spotykamy bogatszą. Tu i krzewy rosną w gęstszych skupieniach: 

 leszczyna, szakłak kruszyna, trzmielina i bryzgulina, dzikie karłowate grusze 

 i jabłonie (rys. 10). Tu gęste kobierce szczawiku i koniczyny, traw, przyla- 

 szczek i fiołków, przeplatano pełznącemi łodygami przełączników, poziomek, 

 bluszczyku i przetykane rozłoży stemi, krzewiącemi się obficie łodygami pszeń- 

 ców (Melampyrum nemorosum) spotykamy na każdym kroku. Tutaj rozrastają 

 się najwspanialej i paprocie; z pośród nich wyglądają w piękne błękitne lub 

 niebieskie kwiaty ozdobne dzwonki (Oampanula persicifolia, C. conglomerata 

 i inne), przetacznik kłosowy (Veronica spicata), dryakiew (Seabiosa silvatica), 

 naparstnica (Digitalis ambigua), naj bujniej rozrastają się tu i mchy, two- 

 rząc niekiedy miękkie jak poduszka, uginające się jak gąbka pod nogami 

 dywany. 



Las sosnowy, okazały i przejrzysty jako całość, mniej bogaty jest w ro- 

 ślinność. Tu i podszycie krzewów jest słabsze i naj niższe piętro roślin ziel- 

 nych monotonniej sze. Na ogrom uych przestrzeniach panują tu wśród wrzoso- 

 wisk rośliny, dostarczające miejscowej ludności „jagód": poziomki (Fragaria 

 vesca), czernice (Vaccinium Myrtillus), borówka (Vaccinium Vitis idaea), 

 wśród których tu i ówdzie wyglądają: siódmaczek (Trientalis europaea), gło- 

 wienka I Brunella vulgaris), Chimophila umbellata, Arctostaphylos Uva Ursi, 

 różne gatunki gruszyczki, srebrnik, bodziszki, konwalijka (Majantemum bi- 

 folium) i Monotropa Hypopithys. 



Zupełnie odmienny charakter ma las, leżący między wsią Płociczno 

 a 'iawarcem, w pobliżu pól, należących do Gawrych. Las ten z wielu wzglę- 

 dów zasługuje na szczególną uwagę. Przed pół prawie wiekiem istniał tu ta- 

 ki sam, jak i w innych miejscach dokoła jeziora Wigierskiego wielki, gęsty 

 las iglasty. Lecz oto w r. 1859 (podług wiadomości, zaczerpniętych u star- 

 szych włościan) straszny pożar zniszczył, w popiół obrócił ogromną jego prze- 

 strzeń. Na zgliszczach przez ubiegłe lat kilkadziesiąt odrósł las nowy, lecz 

 już nie iglasty, ale mieszany, z przewagą drzew i krzewów liściastych; prze- 

 ważają tu: brzoza, osina i dęby; tu i owdzie utrzymały się sosny — najrzadziej 

 świerki. Wskutek obfitości światła, przesiewanego tu przez rzadkie konary 

 tych liściastych, niewysokich zresztą drzew i krzewów, nadzwyczaj bujnie roz- 

 winęła się tu roślinność zielna. 



Zjawisko to nasuwa nam na myśl słowa wyrzeczone przez botanika 

 Kihlmana ') a zacytowane przez E. Warminga ''): „Świerk nie może się też 

 z powodu pożarów leśnych rozpowszechnić w niektórych okolicach strefy la- 

 sów północnych; sosna została wyparta z tegoż powodu z tych miejscowości, 

 gdzie pożary były przedtem częstem zjawiskiem. ...Świerki niegdyś bardzo 

 tu liczne, wszyst kie zginęły, przetrwały tylko sosny tu i owdzie z rzadka roz- 



') A. O. Kihlman. Pflanzenbiologisclie Studien aus Russisch-Lappland (Acta Soc. 

 pro Fauna et Flora Fenica. VI, 1890). 



3 ) Zbiorowiska roślinne, str. 384. 



