3 1 



tykę. Dla obserwacyj krakowskich 1 ), sięgających 5V S roku, znalazł Wild nie- 

 zgodności, dochodzące np. w czerwcu do 0°,3. Obecnie wiemy, że niezgodności 

 te nie występują przy zestawieniu 28-letniego okresu danych termograficznych z Kra- 

 kowa. 



W przebiegu dobowym temperatur był stale przez Wilda rugowany ruch 

 roczny dla zgładzenia przeskoków w końcach krzywej. Przeciwko metodzie rugo- 

 wania zauważył A. Pietkiewicz, że w takim razie badamy okresowy przez mie- 

 siące ruch dobowy temperatury, który w takiej formie w przyrodzie nie występuje. 

 Radzi on przeto wykreślać graficznie przebieg dobowy według obserwacyj, nie rugując 

 wcale ruchu rocznego. 



Ogólne rezultaty, zdobyte przez H. Wilda dla przebiegu dobowego temperatury 

 powietrza, nie straciły i dotąd swego znaczenia. Z tego względu przytaczamy poniżej 

 niektóre najgłówniejsze wyniki. 



1) Pole odmian dobowych temperatury powietrza zależy od własności gruntu 

 w danem miejscu. Najmniejsze średnie pole odmian przypada na morzu (1? do 2°), 

 największe w środku lądów piasczystych dochodzi do 17° C. 



2) Chwila maximum temperatury, będąca funkcyą górowania słońca i pór roku, 

 zależy w istocie też od własności gruntu. Na oceanach i wybrzeżach maximum wy- 

 stępuje wcześniej i przypada między południem i lp (wcześniej latem niż zimą); 

 w głębi lądów między 2p i 3p, lecz później latem niż zimą. 



Chwila minimum temperatury przypada na morzu na 1 lub 2 godziny przed 

 wschodem słońca, a w środku lądów o wschodzie słońca, albo nawet o 15 minut 

 później. Odnośnie do wschodu słońca minimum w zimie występuje nieco wcześnięj 

 niż latem. 



3) Pole odmian dzienne oraz chwile max. i min. temperatury zależą również 

 od instalacyi termometru i jego wyniesienia nad powierzchnią gruntu. Tak wraz 

 ze zbliżaniem się ku morzu, jako też z podnoszeniem się ponad powierzchnię gruntu, 

 chwila największości zbliża się ku górowaniu słońca, a najmniejszości zdaje się cofać 

 ku północy. 



Z powiększaniem się szerokości geograficznej pole odmian maleje, wpływ ten 

 jednak jest mniejszy od czynników poprzednio wymienionych. 



Pole odmian zależy od długości czasu, w którego ciągu znajduje się słońce nad 

 widnokręgiem. Na wielkość pola odmian wpływa przeważnie stan pogody. Wpływ 

 ten jest tak znaczny, że wobec zmiennej w różnych czasach wielkości zachmurzenia, 

 przeważyć on może nawet wpływ długości dnia. 



4) Chwila nastania stanu średniego przed południem zależy nie tylko od wscho- 

 du słońca, lecz i od własności gruntu. Na morzu waha się ona około 8 a \ gdy tym- 

 czasem w środku lądów przypada przeciętnie o godzinę później (9a). 



Podobnież i po południu stan średni występuje na morzu prawie o godzinę 

 wcześniej niż w głębi lądu; chwila ta mniejszej w ciągu roku ulega zmianie niż mo- 

 ment występowania średniej przed południem. W zimie stan średni przypada koło 

 czterech i więcej godzin po wschodzie słońca, latem zaś w głębi lądów około zachodu 

 słońca, a na wybrzeżach niemal o godzinę wcześniej. 



5) Przeciąg czasu od średniej przed południem do maximum jest na morzu 

 mniejszy, w środku zaś lądów większy aniżeli od maximum do średniej po południu; 



') Pamiętnik Akademii Umiejętności w Krakowie z r. 1876. O okresowych zmianach ciepłoty 

 powietrza w Krakowie przez prof. d-ra Karlińskiego. 



