45 



•Amplituda okresowa w przebiegu dobowym temperatury powietrza zależy w da- 

 nem miejscu od pory roku oraz od zmian dobowych i rocznych zachmurzenia 

 i opadów. 



Tak np. mamy w Krakowie: 



Amplitudy okresowe temperatury powietrza w Krakowie. 



XII-I-II 



III-IV-V 



VI-VII-VIII 



IX-X-XI 



Śred. 



3° 2 



7°.0 



8°.0 



5°.9 



6".0 



6 n .9 



10°.5 



1 1 ".5 



10°.2 



9".8 



1°.7 



2°.9 



2°.6 



2".2 



2 U .4 



Dni zupełnie pogodne 

 Dni zupełnie pochmurne 



Widać stąd nadzwyczaj silny wpływ stosunków zachmurzenia na przebieg dobo- 

 wy temperatury; wpływ ten uwydatnia się nie tylko w Polsce, ale skonstatowany 

 został wogóle. 



Dla różnych miejscowości amplituda przebiegu dobowego temperatury zależy od 

 czterech czynników następujących: 



a) od szerokości geograficznej, 



b) od rodzaju gruntu i otoczenia, nie wyłączając wpływu szaty roślinnej 



i wilgotności gruntowej, 

 ię) od stosunków hypsometrycznych i rodzaju ukształtowania terenu, 

 d) od przebiegu zachmurzenia. 



W przebiegu rocznym maximum amplitudy występuje w lecie, na wiosnę war- 

 tości są zazwyczaj wyższe niż na jesieni, minimum zaś wypada w zimie. Przewaga 

 wiosny nad jesienią mimo jednakowych wysokości słońca objawia się większem na 

 wiosnę wypromieniowaniem nocnem wobec niższej temperatury gruntu. 



Amplituda dobowa temperatury wzrasta naogół w miarę zmniejszania się szero- 

 kości geograficznej, co jest zrozumiałe wobec wyższych wysokości słońca i dłuższych 

 nocy. W strefach podbiegunowych wahanie jest natomiast małe w lecie, a w czasie 

 nocy zimowej zanika prawie zupełnie. 



Pouczające jest zestawienie poniższe wartości rocznych amplitudy dobowej 

 dla temperatury na kontynentach w różnych szerokościach geograficznych: 



Quixeramobim (<p — 5°.3 S, Brazylia) . : . . . 8°. 1 



Nagpur Jubbulpur (<f — 22°.0 N, Indye) 11°.7 



Allahabad, Lucknow (f = 26".2 N, Indye) 12°. 1 



Lahore (j = 31°.6 N, Indye) 12°.4 



Nukuss (<p = 42°.5 N, Azya Środk.) . . . 11°.8 



Barnauł (<p = 53°.3 N, Syberya Środk.) . . 8°.l 



Ękaterynburg (<p = 60°.6 N, Rosya) 6°.5 



Trondhjem (<p == 63°.4 N, Norwegja) .... 4°.0 



Franklin Bay (<p == 8V\7 N, Am. Ark.) .... 1°.4 



