ROZDZIAŁ III. 



O odchyleniach temperatur średnich miesięcznych 

 w ciągu okresu 1851 — 1900. 



$ 16. O /mianach nieokresowjch temperatury powietrza. 



• Przeglądając tabele temperatur dla jakiejkolwiek miejscowości t. zw. stref 

 umiarkowanych lub podbiegunowych, uderzeni jesteśmy odrazu znacznemi różnicami 

 temperatur średnich dla danego miesiąca, dnia lub godziny w ciągu lat kolejnych. 

 Zwłaszcza miesiące zimowe w wyższych szerokościach geograficznych odznaczają się 

 takimi skokami w wartościach temperatury powietrza, że, gdyby nie blizkie wartości 

 średnich dla dłuższych (np. 25-letnich) okresów czasu, możnaby już zupełnie wątpić 



realnem znaczeniu temperatur przeciętnych obliczonych według zwykłej reguły 

 średnich arytmetycznych. 



Przeglądając podane poniżej wartości odchyleń temperatury, widzimy, że w na- 

 szych szerokościach geograficznych odchylenia są większe w miesiącach zimowych 

 niż w letnich i że odchylenia ujemne są w zimie znacznie silniejsze od odchyleń 

 dodatnich. Amplituda odchyleń jest w miesiącach zimowych prawie dwa razy więk- 

 sza w Warszawie w porównaniu z danemi dla lata. 



Stosunki tego rodzaju charakterystyczne są dla wielu miejscowości w naszych 

 strefach; w klimacie gorącym Indyj Wschodnich, na Jawie i t. d. przebieg odchyleń 

 bywa odwrotny. Tak np. Batalia posiada odchylenia temperatur średnich większe 

 w cieplejszej porze roku; pora sucha wykazuje wyższe wartości odchyleń, niż pora 

 dżdżysta^ 



Zauważymy w końcu, że jako wartości skrajne dotąd obserwowanych temperatur 

 powietrza można przyjąć 4~ 53" i — 68°. Pierwszą wartość zanotowano w oazie 

 Ouargla (Algierja południowa), drugą w Werchojańsku (Syberya Wschodnia). 



Dla ziem polskich jako wartości skrajne przyjąć w przybliżeniu można + 38" 



1 — 37° (dla Warszawy -j- 36°.8 i — 33°.l) w ciągu stuletnich z górą dostrzeżeń od 

 końca XVIII wieku do roku 1910. 



