83 



p) Z trzytomowego dzieła Hann. Handbuch der Klimatologie. (3 wydanie, 

 Stuttgart, 1908/1911) wniesiono na mapę (po redukcyi do poziomu morza) temperatury 

 dla następującej liczby stacyj meteorologicznych w różnych częściach świata: 



Ameryka Środkowa i Południowa .... 94 stacye 



Afryka z wyspami 89 stacyj 



Azya (prócz Syberyi) i wyspy Oceanu Spok. HI 



Okolice Arktyczne 45 



Antarktyda i przyległe wyspy 13 



Ogółem . . 302 stacye. 



Nowe mapy izoterm kuli ziemskiej dla 12 miesięcy i dla roku przedstawiają, 

 o ile nam wiadomo, trzecią dopiero próbę takich wykresów. Pierwsze mapy izoterm 

 (zapoczątkowane przez Humboldta w r. 1817 dał dla dwunastu miesięcy H. W. 

 Dove w r. 1852. a następnie A. Bucha n w znanej publikacyi: „Report on atmo- 

 spheric Circulation". Challenger Reports. Par. V. Edinburg, 1889"; izotermy te, 

 wykreślone w r. 1889 w stopniach skali Fahrenheita, są obecnie już nieco prze- 

 starzałe. Reprodukowane w nowszych atlasach mapy izoterm obliczone były przez 

 Hanna i Kóppena wprawdzie według danych obserwacyjnych z lat ostatnich, ale 

 tylko dla dwóch miesięcy skrajnych (styczeń i lipiec) oraz dla roku. 



Podane w pracy niniejszej izotermy kuli ziemskiej różnią się dość znacznie od 

 dotąd przedstawianych; różnice te polegają głównie z jednej strony na dokładniej- 

 szem uwzględnieniu rezultatów ostatnich wypraw arktycznych i antarktycznych. 

 a z drugiej strony na ogólnej zniżce (blisko o jeden stopień) wartości tem- 

 peratur, przyjmowanych dotąd dla miejscowości położonych w strefie okołorów- 

 nikowej. 



$ itf. Temperatury średnie (na poziomic morza) równoleżników na kuli 

 ziemskiej oraz mapy izanomal. 



W Tab. XXXIX zestawione są wartości średnie temperatury na poziomie morza 

 dla kolejnych równoleżników nvkuli ziemskiej, branych w odstępach co pięć stopni 

 szerokości geograficznej. Te temperatury średnie dla równoleżników otrzymane zo- 

 stały według nowo wykreślonych map izoterm kuli ziemskiej w ten sposób, że wypi- 

 sane były wartości temperatur na przecięciach równoleżników z południkami w odstę- 

 pach co 10 stopni. W ten sposób znajdowano 36 danych dla każdego równoleżnika, 

 skąd otrzymać było łatwo wartość średnią. 



Chociaż pierwsze izotermy wykreślone były przez Aleksandra Humboldta 

 w r. 1817, to jednakże temperatury średnie dla równoleżników po raz pierwszy obli- 

 czał H. Dove w dziele p. t. „Die Verbreitung der Warme aut der Oberflache der 

 Erde", wydanem w r. 1852. Podobne rachunki przeprowadzali następnie R. Sp i ta- 

 le r, Batchelder. Hopfner, Fritsche i inni. posługując się jednak stare- 

 mi izotermami miesięcznemi ogłoszonemi przez A. Buchana. 



