94 



zdaje, do 4°, wynosząc w przeciętnej rocznej koło 2°. Przypuszcza się, że zjawisko 

 spowodowane jest przymusowem podnoszeniem się dynamicznefn mas powietrznych 

 na zboczach gór w razie silniejszych prądów powietrznych. 



§ 29, O wartościach skrajnych i o amplitudach bezwzględnych 

 temperatury powietrza. 



Dokładniejsze rozejrzenie się w przebiegu temperatury powietrza wymaga zesta- 

 wienia nie tylko wartości średnich, ale także i temperatur skrajnych. Te ostatnie 

 otrzymywane są z obserwacyj specyalnych termometrów maximum i minimum (noto- 

 wanych zazwyczaj o 9-ej wieczorem), gdy wartości średnie obliczane są z trzech 

 obserwacyj w ciągu doby (zazwyczaj 7 rano, 1 po poł., 9 wiecz. lub 7 rano, 2 po 

 poł., 9 wiecz.). Te wartości średnie, otrzymywane wprost jako średnie arytmetyczne 

 lub też według kombinacyi 



V 4 (7 rano -f- 1 po poł. -j- 2 X 9 wiecz.), 



sprowadza się do t. zw. średnich rzeczywistych, odpowiadających 24-godzinnym 

 dostrzeżeniom. Poprawki odnośne wyprowadzone są z porównań z przyrządami 

 samopiszącemi i zazwyczaj nie przekraczają paru dziesiętnych części stopnia. 



Także i dla oznaczenia izoamplitud braliśmy dotąd różnicę między średniemi 

 najzimniejszego i najcieplejszego miesiąca roku; różnica ta nie daje jednak jeszcze 

 właściwych granic, w jakich temperatura wahać się może na poszczególnej stacyi 

 w danym miesiącu lub roku. To ostatnie zagadnienie, nader interesujące zwłasz- 

 cza w meteorologii stosowanej, oświetlają nam maxima i minima, t. j. tempe- 

 ratury najwyższe i najniższe notowane zazwyczaj przy pomocy specyalnych termo- 

 metrów. 



Niestety każda z trzech Sieci Meteorologicznych, działających dotąd w Polsce, 

 stosuje inne godziny dostrzeżeń, tak że otrzymywane stąd maxima i minima nie są bez- 

 pośrednio porównywalne między sobą. Doprowadzenie ich do porównywalności przez 

 wprowadzenie odpowiednich poprawek jest sprawą częstokroć ryzykowną, a często 

 zgoła niemożliwą z powodu, że stosunek między np. minimum lub maximum termi- 

 nowem, a minimum lub maximum średniem lub absolutnem jest bardzo zmienny 

 wraz z miesiącem i miejscowością, a także ulega silnie wpływom ustawienia klatki 

 termometrycznej i wyboru godzin dostrzeżeń. 



Dla sieci Piotrogrodzkiej i Warszawskiej posiadamy 14 stacyj: Rygę, Windawę, 

 Lipawę, Wilno, Puławy, Pińsk, Wasilewicze, Wielkie Łuki, Horki, Kijów, Korostyszew, 

 Humań, Odessę i Kiszyniów, mających dostrzeżenia trzech elementów: maximum 

 terminowego t. j. temperatury najwyższej w ciągu doby, zaobserwowanej o jednej 

 z 3 godzin terminowych, minimum średniego obliczonego dla danego miesiąca 

 i roku oraz minimum absolutnego, t. j. temperatury najniższej, zanotowanej 

 przez termometr minimum bez względu na godzinę, w której ona przypadła. Oprócz 

 tego Warszawa posiada dane kompletne dla sześciu wartości: maximum i mini- 

 mum absolutnych, maximum i minimum średnich oraz maximum i minimum ter- 

 minowych, a Silniczka minima i maxima średnie oraz maxima i minima średnie 

 absolutne. 



