133 



B,. Klimat krzewów Tragantu (Astragalus Tragacantha) jest charakterystyczny dla 

 podzwrotnikowej dziedziny stepowej ze skąpymi deszczami zimowymi, go- 

 rącem i bezdżdżystem latem (z miesiącem najcieplejszym od 22° do 35° C), 

 chłodniejszą zimą ("2 — 15°), w której jednak szron i śnieg są rządkiem zja- 

 wiskiem. Krzew Tragantu występuje licznie na stepach Azyi Mniejszej, 

 Mezopotamii i Iranu, gdy trawa halfa jest charakterystyczna dla stepów na 

 północnych granicach Sahary. 



Jako poddział tego klimatu uważać można wybrzeżny klimat między- 

 zwrotnikowy z niewielkimi opadami zimowymi w okolicacli miast Massaua, 

 Berber, Maskat, Bushir; temperatura w styczniu wynosi tu od 14° do 26° C, 

 a w lipcu od 31° do 35° C. Wskutek obfitości pary wodnej w powietrzu 

 upał jest tu nieznośniejszy. niż w dalej położonym hinterlandzie, równie 

 upalnym lecz suchszym. W porze letniej mamy tu zachmurzenie bliz- 

 kie 0. 



B 5 . Klimat Patagonii Wschodniej ma charakter wyjątkowy i stanowi niejako przej- 

 ście od podzwrotnikowej strefy stepowej do tundr szerokości wyższych, 

 z przerwą spowodowaną przez pas leśny strefy mikrotermicznej. Temperatura 

 miesiąca najcieplejszego spada tu od 22" do 11° C, a najzimniejszego 

 tylko od 6° do 2° C. 



Zetknięcie się stepów z tundrami wywołane tu zostało przez wyjąt- 

 kowy zbieg warunków, a mianowicie przez spadek w nizkich szerokościach 

 geograficznych izoterm letnich, określających granicę drzew; dalej przez 

 wysokie góry na wschodzie w obszarze silnych wiatrów zachodnich i nie- 

 przychylne warunki gleby oraz zbyt silne wiatry, utrudniające wzrost 

 roślin. 



Gdy poddziały klimatyczne B 2 , B 3 . B 4 i B 5 należały do klasy pustyń 

 i stepów o zimach łagodnych, to dwa ostatnie poddziały (B fi i B.) należą do 

 klasy pustyń i stepów z silnymi mrozami. Miesiąc najzimniejszy waha się 

 tu od -(- 2° do — 30° C, lecz jednocześnie mamy tu upalne choć krótkie 

 lato (z miesiącem najcieplejszym od 20° C do 30° C). 



B 6 . Klimat buranu (wichrów śnieżnych) lub krzewu pustynnego saksaul. Jest to 

 mroźny w zimie klimat pustynny; temperatura miesiąca najzimniejszego 

 waha sią tu od -(-2° do — 16° C. Mimo skąpych opadów w zimie, wy- 

 stępuje tu na wiosnę, wobec nizkiej temperatury gruntu, krótka wegetacya 

 o charakterze kserofilowym; zwłaszcza charakterystyczna jest tu roślinność 

 solankowa z typowym krzewem pustynnym saksaul. Silniejsze opady let- 

 nie nie zdają się tu odgrywać większej roli. 



B : . Klimat preryj charakteryzuje mroźne w porze zimowej obszary stepowe, z tą 

 jednak różnicą w porównaniu z B 6 , że jest mniej suchy, a okres wege- 

 tacyjny ulega pewnemu przedłużeniu dzięki opadom letnim. Temperatura 

 przeciętna miesiąca najzimniejszego spadać może aż do — 30° C. 



W strefach przejściowych, jak powyższe, występują naturalnie dość 

 znaczne różnice na przeciwległych obszarach granicznych. Odróżnić tu 

 można zwłaszcza dwa poddziały: zbliżone do B 6 stepy pustynne na zachód 

 od gór Skalistych i na wybrzeżu północnem morza Czarnego z roślinnością 

 solankową oddzielają się wybitnie od przyległych na wschód względnie 



