137 



Można tu rozróżniać piętro dolne z uprawą agawy i kukurydzy i piętro 

 górne z uprawą Quinoa i owsa. Cywilizacya meksykańska należała do 

 piętra pierwszego (Mexico 2270 m), a peruwiańska do drugiego (Cuzco 

 3470 m). Powyżej, w obszarze „Puna brava", mamy wązki pasek kli- 

 matu D 3) a następnie idzie klimat wyżynowy alpejski (E,). 



Klimat C ; różni się od A 2 chłodniejszym przebiegiem we wszystkich 

 porach roku, a od B 3 obfitszą porą deszczów i mniejszymi upałami letnimi. 

 W razie dłuższego okresu dżdżystego otrzymuje się już przejście do kli- 

 matu C 6 z bogatszemi pastwiskami („Dega" w Abissynii) lub lasami 

 (np. Harrar lub wzgórza graniczne meksykańskie). 



Przechodzimy z kolei do strefy mikrotermicznej lub do klimatów chłodnych, 

 w których miesiąc najcieplejszy ma od 10° do 22° C, a najchłodniejszy poniżej 6° C; 

 w zimie mamy tu przynajmniej czasową pokrywę śnieżną, a w cieplejszej połowie 

 roku dostatecznie duże opady. Charakterystyczne są tu drzewa iglaste i liściaste (zie- 

 lone w lecie) oraz uprawa zbóż; tylko w częściach cieplejszych pojawiają się owoce 

 oraz sporadyczna uprawa winogron i kukurydzy. 



Strefę mikrotermiczną podzielić można na trzy działy: dwa północno-kontynen- 

 talne i jeden oceaniczno-antarktyczny. We wszystkich trzech mamy małe opady 

 w zimie w części wschodniej kontynentu, gdy w części zachodniej wszystkie miesiące 

 posiadają dostateczne opady. 



D,. W klimacie dębu różnica między miesiącem najcieplejszym (13°— 22° C) a najzim- 

 niejszym (od 6° do — 26° C) wynosi niemniej niż 10°; pozatem w ciągu przy- 

 najmniej czterech miesięcy temperatura przeciętna przekracza 10" C. Gra- 

 nica biegunowa uprawy pszenicy i żyta zgadza się dość dobrze z granicą 

 klimatu dębu; według Engelbrechta uprawa owsa i pszenicy jarej 

 w Rosyi przekracza nieco tę granicę, gdy żyto ozime zaledwie do niej 

 dochodzi. 



W klimacie dębu spotykamy pospolite u nas drzewa i krzewy: dęby, 

 olchy, orzechy, a częściowo także lipy i jesiony. Wszystkie te gatunki nie 

 przekraczają prawie poza Ural; jednak spotykamy je dalej w Azyi w do- 

 rzeczu Amuru. 



D 2 . W klimacie brzozy różnica między miesiącem najcieplejszym a najzimniejszym 

 wynosi przynajmniej 10°, temperaturę przeciętną ponad 10° C mamy tylko 

 w ciągu od 1 do 4 miesięcy. W strefie tej lato jest krótkie i względnie 

 ciepłe (miesiąc najcieplejszy od 10° do 19° C), a zimy są surowe (z mie- 

 siącem najzimniejszym od 3° do — 52° C). W dolinach terenów gór- 

 skich Syberyi Wschodniej spotykamy najniższe temperatury zimy na kuli 

 ziemskiej. 



W przeważnej części klimatu brzozy grunt, nawet w środku lata, 

 nie odtaja głębiej niż do 1 m. Mimo to jednak mamy tu nie tylko lasy, 

 ale otrzymujemy dobre plony z uprawy zbóż jarych; jęczmień i owies, 

 a także i kartofle, udają się na gruntach starannie uprawionych, nawet 

 w pobliżu granicy drzew. 



Pam. Fizyogr. Tom XXV. — Meteorologia 



18 



