149 



[c. Strefa chłodna (Tierra friea) rozpościera się na wysokości od 2 do 3 km. 

 Wszystkie miesiące mają tu temperaturę umiarkowaną, mniej więcej od 10° 

 do 15 n C. Wobec małej amplitudy w przebiegu rocznym temperatury lasy. 

 nie tracąc w ciągu roku swej zieloności, stają się i mniej obfite i uboż- 

 sze w gatunki; wzrost drzew nabiera charakteru karłowatego w miarę 

 zbliżania się do granicy górnej drzew. Jest to klimat fuksyi według 

 Kop pen a. 



Id. Strefa wyżyno w a (od 3 km wzwyż), zwana Paramo w międzyzwrotnikowej 

 Ameryce Południowej. Wszystkie miesiące są chłodne (poniżej 10° C); 

 gęsta ' mgła pokrywa często wyżyny górskie, ale i słońce wysyła od czasu 

 do czasu swe palące promienie. Las zanika, ustępując miejsca krzewom. 

 W przybliżeniu od 4,6 km leży śnieg. Według klasyfikacyi Kóppena 

 zaliczyć można tę strefę wyżynową albo do antarktycznego klimatu bu- 

 ków, albo do klimatu wyżyn alpejskich. 



II. Międzyzwrotnikowy klimat kontynentalny i monsunowy. 

 W nieco większej odległości od równika zwiększa się wahanie roczne 

 temperatury, lato staje się przeważnie więcej upalne, zima bardziej umiar- 

 kowana lecz bez chłodów szkodliwych dla wegetacyi. Opady łączą się 

 w jedną letnią porę deszczów, która tylko częściowo wykazuje krótką 

 przerwę w czasie zenitalnego stanowiska słońca; jednocześriie mamy dłu- 

 gotrwałą porę suszy w ciągu zimy. Te przeciwieństwa w charakterze 

 opadów, spadających w ciągu poszczególnych pór roku, odzwierciadlają 

 się zarówno w wodostanie rzek (wysychających zupełnie w porze zimo- 

 wej), jak i w wegetacyi roślinnej. Ta ostatnia, o ile nie może wydostać 

 wilgoci z warstw głębszych gruntu, albo zamiera albo zrzuca swe ulist- 

 nienie lub też chroni się w jakikolwiek inny sposób od zbytniego 

 wysuszenia. Bujniejsze lasy zielone występują tu jeszcze na brze- 

 gach rzek; pozatem zaś pojawiają się rzadkie drzewa nizkopienne, krze- 

 wy i trawy. 



W obrębie tego międzyzwrotnikowego klimatu kontynentalnego i mon- 

 sunowego rozróżniać można trzy działy główne stosownie do czasu trwa- 

 nia pory deszczowej. 



Ha'. Na stronie dowietrznej gór mamy deszcze elewacyjne we wszystkich porach 

 roku. Klimat ten ma zatem pewne podobieństwo do klimatu okołorówni- 

 kowego, z którym też Kóppen łączy go w jedną całość, chociaż zarów- 

 no charakter deszczów jak i ich obfitość są tutaj różne. Jak tu, tak i tam 

 grunt pokryty jest wiecznie zielonym lasem dziewiczym. 



Ha". Na nizinach, położonych bliżej równika, pora deszczowa trwa w przybliże- 

 niu koło połowy roku, przynosząc obfite opady i sprowadzając bujną 

 wegetacyę roślinną. Gdy grunt jest dostatecznie żyzny, co zdarza się 

 głównie w dolinach, obszary te pokryte są rozległemi sawannami o wy- 

 sokich trawach i sporadycznie występujących drzewach, które zrzucają 

 ulistnienie w porze suszy lub w jakikolwiek inny sposób chronią się od 



