151 



Godną uwagi modyfikacyę klimatu pasatowego spotykamy w niektó- 

 rych pasach nadbrzeżnych w sąsiedztwie bezpośredniem morza; panują tu 

 gęste mgły zimowe, napędzane z morza zwłaszcza w zimnej porze roku. 

 Kóppen oznacza je osobnem mianem klimatu Gania, lecz z powodu nie- 

 zbyt wielkiej ich rozległości niema potrzeby wyróżniać tu osobnego typu 

 klimatycznego. 



Do klimatu pasatowego dołączyć można i inne klimaty suche, wyni- 

 kające z klimatu monsunowego lub etezyjskiego, lub zawdzięczające su- 

 chość swemu centralnemu położeniu; charakter' prądów powietrznych jest 

 tu inny. chociaż zresztą (zwłaszcza co do panującej cechy suchości) mamy 

 tu zgodę z lądowym klimatem pasatowym. Istotniej różne są tylko 

 obszary suche w wyższych szerokościach geograficznych, w których chłód 

 zimowy dobitnie się uwydatnia. 



Pewne przejście od klimatów grupy międzyzwrotnikowej do grupy pozazwrot- 

 nikowej tworzą klimaty o c e a n i c z n o - p o d z w r o t n i k o w e lub 

 etezyjskie na zachodnich stronach kontynentów. W lecie mamy tu 

 międzyzwrotnikowe prądy powietrzne pasatów, w zimie natomiast cyrku- 

 lacyę pozazwrotnikową z panującymi wiatrami zachodnimi oraz z częstemi 

 zakłóceniami atmosferycznemi. W związku z tern mamy tu lato suche 

 i upalne, tak jak w klimatach suchych; w zimie natomiast mokro, lecz 

 przebieg temperatury jest raczej łagodny, tak że w życiu roślin występuje 

 wprawdzie pewna pauza, ale niema właściwej przerwy. 



W obrębie tego klimatu można wprowadzić poddziały ze względu na 

 szerokość geograficzną; w szerokościach niższych opady ograniczają się 

 do właściwej zimy, gdy w szerokościach nieco wyższych pora dżdżysta 

 obejmuje całą chłodniejszą połowę roku; zarazem susza występuje tylko 

 w ciągu właściwego lata, a jednocześnie i zima odznacza się większymi 

 chłodami. 



Z drugiej zaś strony wyróżnić można poddziały zależnie od wzrasta- 

 jącej wgłąb lądu odległości od oceanu; w tym kierunku słabną opady, 

 wzrasta amplituda temperatury, a więc lato staje się bardziej upalne, zima 

 chłodniejsza i zarazem suchsza. 



Typ oceaniczny z chłodnemi latami, występujący głównie na półkuli 

 południowej, a pozatem na wybrzeżach skrajnych obu kontynentów pół- 

 nocnych, oznacza Kóppen mianem klimatu eryki. We wnętrzu Kalifor- 

 nii i Chile, a zwłaszcza w krajach śródziemnomorskich, występuje klimat 

 oliw Kóppen a, pozostający wprawdzie pod wpływem morskim, lecz 

 z upalniejszem latem. 



Typ śródlądowy z większą porą suszy i bardziej skrajnemi amplitu- 

 dami (t. j. z jeszcze gorętszemi latami i znacznie chłodniejszemi zimami), 

 stanowiący już przejście do klimatu pustyń, nazywa Kóppen klima- 

 tem tragantu. 



W miejscowościach wyżej położonych wykazuje klimat etezyjski, 

 wraz ze zniżającą się temperaturą i ze wzrostem wilgotności, stosunki bar- 

 dziej zbliżone do warunków stref umiarkowanych. 



