154 



zato w mrozach zimowych, wskutek których życie roślinne ulega przer- 

 wie i nie rosną tu wiecznie zielone drzewa i krzewy. Kóp pen roz- 

 różnia dwa typy klimatyczne tego zakresu: klimat kukurydzy i klimat 

 Hickory. 



VI c. W nieco większych szerokościach geograficznych lato przestaje już być 

 upalne, będąc jeszcze dość gorącem; Kóp pen oznacza odnośną granicę 

 przez czteromiesięczny czas trwania temperatury średniej nie niżej 10° C. 

 Rośliny, potrzebujące większego ciepła, jak niektóre drzewa lub np. kuku- 

 rydza, nie dojrzewają już w tym klimacie. Mimo to spotykamy tu znacz- 

 ną liczbę drzew liściastych (zrzucających ulistnienie na zimę), a w tej licz- 

 bie wybitnie reprezentowany jest dąb. Z tego powodu nazwał Kóp pen 

 typ ten klimatem dębu. 



Można tu rozróżniać dwa poddziały. Na obszarach umiarkowanie 

 kontynentalnych zima jest stosunkowo krótka (poniżej 3 miesięcy) i łagodna, 

 a w związku z tern istnieje długi okres wegetacyjny. Udają się tu drzewa, 

 wymagające dłuższego czasu wegetacyi, jak np. buki. 



Poddział ten możnaby więc rozpatrywać jako klimat buku. w od- 

 różnieniu od klimatu dębu w ściślejszem znaczeniu; ten ostatni charakte- 

 ryzuje długa i surowa zima oraz krótki okres wegetacyjny. 



VI d. W jeszcze wyższych szerokościach geograficznych ciepła pora roku ulega 

 dalszemu skróceniu, przez mniej niż 4 miesiące panuje temperatura prze- 

 ciętna ponad 10°. Z drzew liściastych rośnie tu brzoza, a lasy prócz 

 brzóz składają się z drzew iglastych. 



Jest to klimat brzozy według Kóp pena, możnaby go także ochrzcić 

 mianem klimatu podbiegunowego. 



VII. Klimat preryj. Wewnątrz kontynentów znajdujemy obszary, mające wy- 



bitną porę suszy, zwłaszcza w środku lata w czasie największego ciepła. 

 Ponieważ także w zimie występuje tu przerwa wegetacyi, więc dla roślin 

 pozostają tylko dwa okresy: wiosenny i jesienny, posiadające dostateczne 

 ciepło i wilgoć. Ponieważ okresy te są niedość długie dla większości 

 drzew, roślinność występuje tu w postaci traw i krzewów. 



Jest to obszar stepów trawiastych lub preryj; ten klimat preryj roz- 

 wija się we wszystkich kontynentach. 



Sądzono dawniej niesłusznie, że niepodatny on jest do uprawy zbóż, 

 gdy tymczasem przeważna liczba gatunków zbóż stąd właśnie wyprowadza 

 swój rodowód. 



VIII. Pozazwrotnikowe klimaty suche. W miarę oddalania się od 



oceanu i zagłębiania się w obszary kontynentalne, ulega zmniejszeniu 

 i wilgotność. Wszystkie miesiące są suche, a wyparowanie przewyższa 

 opady we wszystkich porach roku. Wobec tego niema odpływu i rzeki 

 zanikają. 



Roślinność jest rzadka, ma charakter kserofilowy lub ginie zupełnie; 

 mamy pustynię połowiczną lub całkowitą. Różni się od pustyni między- 



