166 



Dlatego też idące z oceanu prądy powietrzne przenikają głęboko do wnę- 

 trza Europy; w miarę oddalania się od oceanu wpływ ten z jednej strony sto- 

 pniowo słabnie, ale z drugiej strony przejściowość w tym kierunku jest przery- 

 wana działaniem mniejszych mórz wewnętrznych, które niekiedy zdolne są nie tylko 

 wstrzymać dalszy spadek, ale nawet wzmocnić wpływy oceaniczne na klimat da- 

 nego kraju. 



Poza prądami powietrznymi z zachodu, poza działaniem Golfsztromu, wpływowi 

 tych wrzynających się wgłąb Europy mórz wewnętrznych przypisać należy bardzo wa- 

 żne znaczenie klimatyczne. Także doniosłe znaczenie mają tu łańcuchy górskie, które 

 (jak np. Karpaty, Alpy, Pyreneje i Bałkany) rozpościerają się bardziej równoleżnikowo 

 i wskutek tego przerywają połączenie bezpośrednie między chłodniejszą północą 

 a cieplejszem południem Europy. Przenikanie południkowe zimnych wichrów (które 

 np. w Ameryce Północnej przechodzą niekiedy z oceanu Lodowatego do zatoki Me- 

 ksykańskiej) możliwe jest tylko na wschodzie Europy. 



W zimie, a zwłaszcza w styczniu, stan pogody w Atlantyku Północnym pozo- 

 staje pod wpływem depresyj barometrycznych i wirów powietrznych, przesuwających 

 się bądź w kierunku NE ku morzu Lodowatemu, bądź też ku E i SE wgłąb konty- 



nentu. Mapa izobar styczniowych wskazuje nizki (poniżej 752 mm) stan barometru 

 w Atlantyku Północnym z minimum głównem (748 mm) nieco na zachód od Islan- 

 dyi; ten pas nizkiego ciśnienia ciągnie się jednak ku Nowej Ziemi i do morza Bia- 



