167 



łego. Od <p == 60° N ciśnienie na Atlantyku wzrasta stopniowo ku południowi, aby 

 koło 9 = 30° N dosięgnąć t. zw. strefy podzwrotnikowej wysokiego ciśnienia 

 (766 mm w pobliżu wysp Azorskich). 



Strefa ta wyższych ciśnień ciągnie się w kierunku ENE ponad morzem Śród- 

 ziemnem oraz wybrzeżami morza Czarnego daleko wgłąb Eurazyi aż do Syberyi 

 Wschodniej. Oddziela ona dziedzinę północno-atlantycką niższego ciśnienia od dzie- 

 dziny okołorównikowej niższych ciśnień; stanowi ona zarazem granicę między obsza- 

 rami przeważających wiatrów SW oraz skierowanych ku równikowi wiatrów NE. 

 Tę doniosłą granicę nazywa Woeikow wielką osią kontynentalną. 



Ten prosty obraz ulega jednak zakłóceniom wskutek wpływów mórz wewnętrz- 

 nych w bogato rozczłonkowanym kontynencie europejskim. Wpływ ocieplający mórz 

 w porze zimowej uwydatnia się zarówno dla Bałtyku, jak i dla morza Śródziemnego 

 (głównie w części zachodniej) oraz dla morza Czarnego. W związku z tern wykazują 

 większe wyspy i półwyspy tendencyę do układów antycyklonalnych w zimie, gdy mo- 

 rza są w tym czasie opanowane przez cyklonalne prądy powietrzne. (Z tego wzglę- 

 du mamy na morzu od strony południowej i wschodniej wiatry W i S, a na stronie 

 północnej i zachodniej wiatrz E i N). 



Cała Europa jest daleko cieplejsza, niż to wypadałoby z jej położenia geogra- 

 ficznego; izanomale dodatnie dochodzą na zachodzie Europy nawet do 20 z górą sto- 

 pni, gdy w Europie Wschodniej różnice są tylko nieznaczne. 



Charakter oceaniczny Europy wyraża się także w znacznych opadach zimowych, 

 które przekraczają niejednokrotnie 150 mm w ciągu miesiąca zimowego na wybrze- 

 żach atlantyckich, gdy w Europie Wschodniej schodzą poniżej 25 mm. 



