170 



Nowy ten podział niezupełnie się zgadza z używanemi dotychczas klasyfika- 

 cyami, z których dawniejsze znajdujemy u Lorenza i Rothego oraz Guthe- 

 Wagnera, a z nowszych autorów u Hanna, Supana, Koppena, Hettnera 

 i innych 1 ). 



Stosownie do nowowykreślonej mapy (por. mapę z „Próbą podziału klimatów 

 według grup" w tekście streszczenia francuskiego) rozróżniamy w obrębie lądu euro- 

 pejskiego następujące grupy klimatyczne: 



a) Grupa Atlantycko-Europejska (Grupa VII). Grupa ta posiada na 

 kontynencie europejskim następujące dzielnice: nadbrzeżną atlantycką 

 (VII b według nomenklatury podanej na mapie), zachodnio-europejską (VII c) 

 i baltycko-polską (VIId). 



W dzielnicy zachodnio-europejskiej można wyróżnić dwa poddziały 

 zasadnicze: poddział Europy NW i poddział alpejski. 



') Mapy klimatyczne dla całej Europy znaleźć można w następujących wydawnictwach: 



CIŚNIENIE. 12 map miesięcznych i rocznych dla Europy (okres 1851/1900) w publikacyi W. Gor- 

 czyńskiego „O ciśnieniu powietrza w Polsce i w Europie" (Warszawa, 1917). W tejże 

 publikacyi podane są także mapy dla zmienności średniej ciśnienia w Europie. Izobary 

 w dziele J. Hanna: „Die Verteilung des Luftdruckes iiber Mittel- und Siideuropa". 

 (Wien, 1887) dotyczą tylko części Europy. 



TEMPERATURA. 12 map miesięcznych, 1 roczna oraz mapy maximów i minimów temperatury 

 w Europie podane są w publikacyi niniejszej. J. Han n podał izotermy Europy dla stycznia 

 i lipca (Berghaus Physikalischer Hand-Atlas); zostały one także zreprodukowane w atlasie 

 angielskim („Bartholomew's Physical Atlas, Vol. III, 1899), który podaje także izotermy 

 B u c ha n a dla większej części Europy (prócz północy) dla 6 miesięcy. Izotermy i izanomale 

 Europy dla stycznia i lipca wykreślał także N i 1 s E k h o 1 m. Dodamy wreszcie, że v a n 

 B e b b e r wykreślił mapki tamperatur najwyższych i najniższych w Europie w „Pett. Geogr. 

 Mitt." (1893), a S u p a n przedstawił kartograficznie czasy trwania okresów zimnych, ciepłych 

 i upalnych w Europie (Ibidem, T. 10, 1887). 



WIATRY. Dla wiatrów mamy dotąd tylko mapy dla Europy w książce: A. Supan „Statistik der 

 unteren Luftstrómungen", (Lipsk, 1881), opartej na dziele Coffina „The Winds of the Glo- 

 be", (Washington, 1875). 



ZACHMURZENIE i USŁONECZNIENIE. Mapy miesięczne zachmurzeń dla całej kuli ziemskiej 

 opracował Teisserenc de Bort. Chociaż przestarzałe obecnie, są one zreprodukowane 

 w Atlasie angielskim (1. c), a także według nich podał mapę zachmurzeń rocznych w Europie 

 J. Hann w swej „Handbuch der Klimatologie". Również przestarzała obecnie jest mapa 

 usłonecznienia w Europie, opracowana przez Kóniga p. t. „Die Dauer des Sonnenscheins 

 in Europa". (Halle, 1896). 



OPADY. Kartograficznem przedstawieniem opadów w Europie zajmował się przedewszystkiem 

 A. Supan (Die Verteilung des Niederschlags auf der festen Erdoberflache, Pet. Geogr. 

 Mitt., Ergh. 124; Gotha, 1898). W temże wydawnictwie (Pet. Geogr. Mit , T. 21, 1890) podał 

 nadto Supan opady dla 4 pór roku w procentach sumy rocznej. W cytowanym już atla- 

 sie angielskim opady roczne w Europie podał Herbertson (Tab. 21), a nadto nad karto- 

 grafią opadów pracowali Koppen fpor. Atlasy Berghausa i Debesa) oraz R e g e r 

 (Pet. Geogr. Mit., 1903) i wreszcie K a s s n e r. Ogólne opracowania klimatu w Europie 

 znajdujemy w dziełach Hanna, Woeikowa, Kirchhoffa, Philippsona i Het- 

 tnera, a ze starszych autorów u Miihry, Lorenza i Rothego oraz G r i e- 

 s e b a c h a. 



