zasadniczo od przebiegu dalej w głębi lądu. Charakter tej dziedziny wy- 

 stępuje najczyściej na wybrzeżu zachodniem Norwegii, na takichże wybrze- 

 żach wysp Wielkiej Brytanii, dalej w Bretanii oraz na wybrzeżu północnem 

 i północno-wschodniem Hiszpanii. 



Typ taki, choć już słabiej, uwydatnia się także na duńskich, holen- 

 derskich i niemieckich wybrzeżach morza Północnego, a nawet w kanale 

 La Manche i w zatoce Biskajskiej. 



Atlantycka dziedzina nadbrzeżna sięga zatem od Nordkapu t. j. pra- 

 wie od 72 do 42° N. Wobec tak dużej rozległości południkowej ujawniają 

 się w jej obrębie dość znaczne różnice w przebiegu temperatury i innych 

 czynników klimatycznych; nie są one jednak ani tak duże, ani tak zasad- 

 nicze, aby naruszyć jednolitość odnośnego typu pogody. 



Klimat nadbrzeżny atlantycki można scharakteryzować krótko jako typ 

 oceaniczny strefy pozazwrotnikowej lub umiarkowanej, opanowanej we 

 wszystkich porach roku przez przesuwające się depresye barometryczne 

 z należącymi do nich układami wirów powietrznych. Ponieważ depresye 

 te ciągną się zazwyczaj dość daleko od strony północnej, więc wybrzeża 

 europejskie położone są najczęściej na ich stronie równikowej; w związku 

 z tern wieją tam wiatry zachodnie zgodnie z t. zw. regułą Dovego. 



Szczególnie liczne i głębokie minima barometryczne występują zwła- 

 szcza w ciągu jesieni i zimy; mamy wtedy silne wiatry, niekiedy o cha- 

 rakterze gwałtownym. Podobny, choć mniej silnie wyrażony, układ prądów 

 powietrznych bywa także na wiosnę i w ciągu lata. 



Z tego względu mamy tu opady we wszystkich porach roku; pocho- 

 dzą one z szybko przesuwających się i nizko położonych chmur, gdy 

 chmury kłębiaste i t. zw. burze cieplne są rzadkością w pasie nad- 

 brzeżnym. 



Najsilniej pada tu w ciągu jesieni lub w zimie, daleko mniej w lecie, 

 a zwłaszcza na wiosnę; jednak nie brak jest deszczu w żadnej porze roku. 

 Dość znaczna wilgotność i zachmurzenie (przeciętnie powyżej 60%) i obfite 

 opady we wszystkich porach roku oraz dość silne wiatry charakteryzują 

 więc stan pogody w krainach nadbrzeżnych atlantyckich. 



Latem niema tu upałów, usłonecznienie jest niewielkie; jesień i zima 

 są, pod pokrywą chmur, stosunkowo ciepłe tak, że np. wyspa Wight 

 posiada temperaturę zimową taką, jak i okolice jezior we Włoszech 

 Górnych. 



Wobec wysokich stosunkowo temperatur zimowych śnieg wogóle pa- 

 da rzadko i szybko topnieje; najchłodniej bywa częstokroć w lutym (nie- 

 kiedy nawet w marcu), a wogóle pora wiosenna należy do chłodnych 

 najmniej przyjemnych. Jest to w związku z topniejącemi wówczas ma- 

 sami lodowców w częściach północnych Oceanu, wskutek czego i tempe- 

 ratura na wybrzeżach tylko powoli podnosi się ku wiośnie. 



W związku z rozwojem roślinności zależnie od temperatury można- 

 by, wraz z Hettnerem, dzielić wybrzeża atlantyckie na następujące 

 części: 



1) wybrzeża Norwegii Północnej (od <p = 66° N), w której już niema 

 drzew owocowych; 



