185 



Jak widzimy, terytoryum geograficz- 

 ne Polski ograniczone od zachodu Odrą 

 i Nissą Łużycką, a dalej Sudetami i Kar- 

 patami, od wschodu zaś od zatoki Ry- 

 skiej Dzisną i Dnieprem do morza Czar- 

 nego (według granicy Pencka od koń- 

 ca zatoki Fińskiej przez rzekę Narwę, 

 jezioro Pejpus, rzekę Wielką, a dalej Be- 

 rezyną i Dnieprem aż do ujścia Donu 

 z Dońcem przy morzu Azowskiem), nie 

 składa się z jednej tylko grupy. Mamy 

 tu mianowicie dwie grupy zasadnicze, 



a mianowicie VII-ą, t. j. Atlantycko-Euro- 



. , iv • j • i • Fig. 16. Podział klimatyczny Europy, 



pejską, oraz z grupy IX-ej dzielnicę t. zw. & J 3 KJ 



stepów czarnomorskich i wreszcie skrawek z grupy II-ej, t. j. dzielnicę Rosyjską. 



Wynika zarazem stąd, że ogólne granice fizyograficzne tego terytoryum geogra- 

 ficznego, które w poprzednich paragrafach łączyliśmy pod nazwą Polski, niezupełnie 

 odpowiadają podziałom klimatycznym. Według tego ostatniego podziału wypadałoby 

 do klimatu polskiego włączyć wszystkie kraje nadbałtyckie aż do zatoki Fińskiej, 

 a natomiast wyłączyć Podole, Besarabię i Ukrainę. 



Przejdźmy teraz do krótkiego rozpatrzenia (z punktu widzenia ogólnych cech 

 geograficznych) charakteru przebiegu poszczególnych czynników klimatycznych na obsza- 

 rze Polski w najszerszych granicach. 



Temperatura powietrza. 



Pod względem temperatury powietrza Polska stanowi krainę przejściową między 



bardziej oceanicznym klimatem Europy 

 Zachodniej, a kontynentalnym już cha- 

 rakterem Europy Wschodniej. 



W stosunku do temperatury po- 

 wietrza najlepiej do oceny tych stosun- 

 ków nadają się mapy izoamplitud. 



Tak np. już Woeikow zapropo- 

 nował przyjęcie izoamplitudy 23 stopni 

 za granicę klimatyczną pomiędzy Euro- 

 pą Wschodnią a Zachodnią. 



Izoamplituda ta, obliczana według 

 różnic temperatur średnich dla miesięcy 

 skrajnych w okresie rocznym, przebiega 

 w przybliżeniu południkowo nieco na 

 wschód od Warszawy. Właściwiej jed- 

 nak będzie użyć w tym celu izoamplitudy 

 25 stopni; linia ta l ) daje (dla okresu 

 1851/1900) granicę, biegnącą mniej wię- 

 cej wzdłuż 28-go południka na wschód 



') Por. mapę izoamplitud Polski w ciągu dalszym publikacyi niniejszej. 

 Pam. Fizyogr. — Tom XXV. — Meteorologia. 24 



Fig. 17. Izoamplitudy Europy według temperatur 



średnich miesięcznych. 

 Amplltndcs moyeunos de la temperaturę de Pąlr 



Obszary z amplitudą powyżej 25° zostały zakresko- 

 wane (liniami pełnemi); zakreskowany jest również (li- 

 niami przerywanemi) obszar z amplitudą poniżej 10°. 



