188 



Na wiosnę zmiana wyraża się przedewszystkiem tern, że maximum azyatyckie 

 cofa się ku wschodowi i ciśnienie staje się wogóle słabsze; spadek ciśnienia występuje 

 zwłaszcza na Węgrzech, a także zarysowuje się na morzu Czarnem. 



Wskutek takiego rozkładu ciśnień dziedzina wiatrów wschodnich posuwa się na 

 wiosnę dość daleko, w porównaniu z zimą, ku północy i zachodowi, a wartość wy- 

 padkowej wzrasta. 



Latem rozkład ciśnienia jest zupełnie różny od rozkładu zimowego. Wysokie 

 ciśnienie występuje na zachodzie Europy, minimum we wnętrzu kontynentu Azyatyc- 

 kiego. Wypadkowa wiatru jest NW z większem odchyleniem ku zachodowi na pół- 

 nocy, niż na południu. 



Jesień stanowi okres przejściowy do zimy; wypadkowa jest przeważnie SW z wy- 

 jątkiem pasa południowo-wschodniego. 



Wiatry. , 



Zgodnie z powyżej podanym rozkładem ciśnień występują w Europie w porze 

 zimowej dwie różniące się pod względem kierunku prądów dziedziny, a mianowicie 

 jedna z przeważającymi wiatrami zachodnimi, a druga wschodnimi. Na ważny ten fakt 

 zwrócił już uwagę Wesołowski, Kamtz i Kiersnowski. Wiatry SW charak- 

 teru cyklonicznego, spowodowane minimum około Norwegii i na oceanie Lodowatym, 

 przeważają w Europie Zachodniej i Północnej oraz w Syberyi Zachodniej. 



Z drugiej strony mamy wiatry pochodzenia antycyklonicznego, które wieją na- 

 około dziedziny wysokiego ciśnienia w Azyi Środkowej, przyczem dziedzina ta wsu- 

 wa się językowato na terytoryum Rosyi Europejskiej; w ten sposób powstają wiatry 

 E i NE na nizinie Aralsko-Kaspijskiej oraz na stepach czarnomorskich, a wiatry W 

 w Syberyi Pólnocno-Wschodniej. 



Mapy izobar zimowych wskazują w sposób zupełnie określony na istnienie na 

 południo-wschodzie Europy pewnej dziedziny przejściowej od przeważających wiatrów 

 zachodnich do wiatrów wschodnich. W dziedzinie tej niema, właściwie mówiąc, prze- 

 ważającego kierunku wiatrów; wartość wypadkowej jest niewielka, a kierunek jej bar- 

 dzo zmienny. 



Ta dziedzina przechodnia leży pośrodku obszaru wysokich ciśnień, idącego z Azyi 

 i wrzynającego się w terytoryum Europy Wschodniej. 



W lipcu zmienia się natomiast charakter rozkładu wiatrów. W całej Rosyi 

 i Syberyi mamy wiatry pochodzenia cyklonicznego, wiejące koło minimum ciśnienia 

 w środku Azyi. Z tego względu w Rosyi Środkowej i Wschodniej przeważają wia- 

 try SW, a tylko na Dalekim Wschodzie wiatry SE. 



Mapy izobar dla miesięcy wiosennych i letnich wskazują poglądowo na zmianę 

 antycyklonu w Syberyi na układ cyklonowy. Dziedzina nizkiego ciśnienia posuwa 

 się z południa i przemieszcza się wzdłuż środka kontynentu Azyatyckiego w kierunku 

 odwrotnym do strzałki zegarowej. 



Gdy na mapach miesięcy zimowych występ zwyżki Azyatyckiej sięga ku za- 

 chodowi w kierunku do Karpat, na mapach miesięcy letnich widzimy w tychże miej- 

 scach podobny występ dla obszaru wysokich ciśnień, lecz skierowany od Europy 

 ku Azyi. 



