193 



Ponieważ zachmurzenie średnie roczne dla 57 stacyj polskich (1. c.) wynosi 6.4, 

 wynika stąd przedewszystkiem, że ziemie nasze mają zachmurzenie dość znacznie 

 wyższe, niż to wypadałoby przeciętnie z ich położenia pod względem szerokości geo- 

 graficznych. 



Co do charakteru przebiegu rocznego dla stopni zachmurzenia w Polsce wydzie- 

 lić można: a) obszar nadbałtycki z minimum głównem w czerwcu i maximum w grud- 

 niu; b) pas środkowo-polski z minimum głównem w sierpniu i wtórnem w maju, oraz 

 maximum głównem w grudniu i drugorzędnem w lipcu; c) obszar górski z mniejszem 

 zachmurzeniem w miesiącach zimowych, niż letnich; d) obszar czarnomorski z silną 

 amplitudą wahań stopnia zachmurzenia od pochmurnej zimy do pogodnych miesięcy 

 w końcu lata i w początku jesieni. Jako reprezentantów tych typów bierzemy Lipa- 

 wę, Piotrków, Górę Śnieżkową i Mikołajów nad Bohem. 







Zachmurzenia średnie w Polsce 



Okres 18 



36—1910 





I-XII 





I 



II 



III 



IV 



V 



VI 



VII 



VIII 



IX 



X 



XI 



XII 



a) Lipawa .... 



7.8 



7.3 



6.9 



6.0 



5.1 



4.8* 



5.4 



5.7 



5.7 



7.1 



8.0 



8.2 



6.5 



b) Piotrków . . . 



7.2 



7.1 



6.5 



6.0 



5.5* 



5.6 



5.8 



5.4 



5.3* 



6.2 



7.4 



7.7 



6.3 



a) Góra Śnieżkową. 



6.7* 



7.4 



7.5 



7.3 



7.3 



7.2 



7.3 



7.0 



7.0 



7.3 



6.7 



7.0 



7.1 



d) Mikołajów n/B. . 



7.2 



7.2 



7.1 



5.3 



4.5 



4.4 



3.4 



2.8* 



3.4 



5.0 



7.1 



7.5 



5.4 



Polska (średnie dla 

 57 stacyj) . . 



7.3 



7.3 



6.8 



6.1 



5.6* 



5.7 



5,6 



5.3* 



5.4 



6.4 



7.4 



8.0 



6.4 



Już w przebiegu izonef rocznych dla Europy uwydatnia się, jak to widać na 

 mapce Teisserenc de Borta i Schónrocka (podanej w tekście streszczenia 

 francuskiego), że kresy wschodnie Polski są nieco bardziej pochmurne, niż miejsco- 

 wości leżące od nich zarówno na zachód, jak i na wschód. Zwłaszcza zaś z danych 

 dla zachmurzeń zimowych (por. Fig. 20) wyprowadzić można istnienie tej nowej i in- 

 teresującej właściwości naszego obszaru klimatycznego. Od północo-zachodu przez 

 Wilno, Mińsk aż do Ukrainy występuje w zimie na wschodzie Polski obszar silniej- 

 szego zachmurzenia nieba, niejako wał chmur. 



Interesującą tą cechą klimatu ziem polskich, wykrytą i kartograficznie już przed- 

 stawioną w rozprawie z r. 1915 „O wartościach średnich zachmurzenia w Polsce" (por. 

 wziętą stamtąd mapę izonef zimowych Polski na str. 195, Fig. 20), zajmuje się także 

 i R. Merecki w swej „Klimatologii Ziem Polskich" (Warszawa, 1916). 



Aby tę właściwość klimatu Polski liczbowo unaocznić, rozpatruje R. Merecki 

 zachmurzenie średnie miesięcy zimowych (od listopada do lutego) na naszem teryto- 

 ryum według stopni szerokości od północy ku południowi, w zestawieniu z zachmu- 

 rzeniem pasa ziemi przyległego do granicy wschodniej. Biorąc trzy pasy: od kresów 

 zachodnich Polski do X = 24° E, od 24° do 30° E i od 35° do 45° E, otrzymujemy, 

 że kierując się na wschód przebywa się okolicę z maksymalnem zachmurzeniem zimo- 

 wem, poczem dopiero — po przebyciu tego pasa — poczyna się prawidłowy spadek 

 zachmurzenia w stronę zimowego minimum w Azyi. 



Pam. Fizyogr. — Tom XXV. — Meteorologia. 25 



