194 



Dla wyjaśnienia tego faktu wskazać można na istnienie w tym obszarze zimo- 

 wej dziedziny zbiegania się wiatrów zachodnich i wschodnich. Wiatry zachodnie, cie- 

 płe i wilgotne, spotykają się z chłodnymi już od listopada wiatrami wschodnimi, skąd 

 właśnie powstać może wzrost zachmurzenia. 



Inną przyczynę potężniejszą dopatrywać wypada (według R. Mereckiego) 

 w wirach atmosferycznych, które powinnyby przebiegać wzdłuż doliny względnie niz- 

 kiego ciśnienia, utworzonej między maximum azyatyckiem oraz maximum przykar- 

 packiem. 



Wprawdzie (jak mówi Merecki), przemieszczając się z zachodu na wschód, 

 można napotkać po drodze małe poddziedziny klimatyczne, ponad któremi miejscowy 

 wzrost zachmurzenia daje się usprawiedliwić bądź nagłem wzniesieniem terenu łącznie 

 z pagórkowatością powierzchni, obfitością jezior i błot, jak na pojezierzach, bądź samą 

 tylko obfitością wód, jak na Polesiu, lecz istnienie jednolitej dziedziny, łączącej oba 

 nasze morza, musi być wywołane przyczyną o wiele potężniejszą i tej szukać należy 

 w przejawach dynamicznych atmosfery. 



Od strony zachodniej nie mamy bardziej wybitnej granicy klimatycznej; R. Me- 

 recki sądzi jednak, że i w tej stronie stan ogólny atmosfery cechuje się większą 

 rozmaitością, większem bogactwem typów pogody w porównaniu z położonemi na za- 

 chód od Polski dzielnicami na niżu Niemieckim. W grę wchodzi tutaj ważny dla ziem 

 naszych szlak wirów atmosferycznych typu Vb według podziału van Bebbera; tor 

 tego typu stanowi wybitną cechę klimatyczną, a jego wirom towarzyszą znamienne 

 objawy atmosferyczne (jak np. zaspy śnieżne w zimie i na wiosnę, powodzie letnie, 

 nawałnice burzowe i t. p.). 



Nowa cecha indywidualna klimatu ziem polskich występuje także, gdy porówna- 

 my nasz klimat z klimatem dziedzin sąsiednich pod wpływem przebiegu pór roku. 

 Na wschodzie, w Rosyi, panują samowładnie dwie główne pory roku: ostra zima 

 i równie krańcowe lato, słabo oddzielone krótkotrwałemi porami pośredniemi. Na na- 

 szej granicy północno-zachodniej mamy wprawdzie cztery pory roku, lecz te zacierają 

 się coraz bardziej w miarę jak posuwamy się ku zachodowi Europy, gdzie panuje dość 

 jednolity, łagodny i mroczny klimat morski, urozmaicony przebiegiem burz wichrowych. 

 W Polsce właściwej przejawy pogody nie dają się objąć zwykłemi czterema porami 

 roku, należy bowiem dołączyć jeszcze wyraźnie zarysowane: wczesną wiosnę (porę 

 przerywaną powrotami zimy) i późną jesień (inaczej szarugę jesienną). 



W jednostce geograficznej, którą obejmujemy mianem Polski, rozróżniamy jeszcze 

 mniejsze poddziały lub dziedziny klimatyczne, nazywając dziedziną taką obszar kraju, 

 na którym przeciętnie panuje ten sam stan pogody. Dziedzin takich rozróżniamy 

 conajmniej siedem. 



W dziele zbiorowem, wydanem w r. 1912 przez Akademię Umiejętności w Kra- 

 kowie p. t. „Geografia Fizyczna Ziem Polskich i charakterystyka fizyczna ludności" 

 rozróżnia E. Romer siedem dziedzin klimatycznych; są to mianowicie: 



a) 

 b) 



Dziedzina Bałtycka. 

 Obszary Wielkich Dolin. 

 Dziedzina Pojezierna. 

 Dziedzina Kontynentalna. 

 Dzielnica Pontyjska. 

 Pobrzeże Czarnomorskie. 

 Dziedzina Górska. 



c) 



d) 

 e) 

 f) 

 g) 



