Dr. IGNACY KOSIŃSKI. 



Żyzność gleb Królestwa Polskiego. 



WK- 



CZĘŚĆ L 

 Doświadczenia z burakami cukrowymi. 



WSTĘP. 



Jeżeli przyjmiemy za Miklaszewskim 1 ), źe „pod typem gleby należy rozu- 

 mieć tylko tę glebę, która posiada cechy stałe, niezmienne, od woli naszej niezależne, 

 cechy wyróżniające ją z pośród gleb innych", to konsekwentnie uznać musimy, że 

 w pojęciu typu gleby mieści się równocześnie i jej określona wartość rolnicza. Czyn- 

 niki bowiem, które wpłynęły decydująco na wyrobienie cech charakterystycznych typów 

 gleb, a działając niezmiennie w warunkach istniejących, ujawniać się muszą nietylko 

 w morfologicznym ich wyglądzie i fizykalnych właściwościach gleby, ale zarazem i w ich 

 własnościach chemicznych i biologicznych, warunkujących zdolność produktywną danego 

 warsztatu rolnego. Odmienne zachowanie się typów gleb wobec wody, ich większa 

 czy mniejsza odporność względem narzędzi rolniczych, i wynikający stąd odmienny 

 sposób ich uprawy i t. p., są zjawiskami ogólnie znanemi nawet w praktyce rolniczej; 

 natomiast ich zdolność produktywna, uzależniona składem składników odżywczych i ich 

 wzajemnym stosunkiem, nie jest dotychczas dostatecznie zbadaną, ażeby mogła być 

 uznaną za cechę charakterystyczną dla poszczególnych typów gleb naszych. Wprawdzie 

 wiadomo, że obecność lub brak wapna jest przy niektórych typach gleb wynikiem czyn- 

 ników je wytwarzających, lecz składnik ten większe odgrywa znaczenie w fizykalnych 

 własnościach gleby, aniżeli w ich zdolnościach odżywczych; brak natomiast jest danych 

 co do reszty składników pokarmowych, których nietyle zasobność, jak przyswajalność, 

 mogłaby być podstawą do wyodrębnienia odmienności typowych. Dotychczas nietylko 

 w nauce, ale i w praktyce panuje przekonanie, że zasobność pokarmowa gleb w wyż- 

 szym stopniu zależną jest od czynników gospodarczych, aniżeli od glebotwórczych, 



6 ) Sławomir Miklaszewski: „Gleby ziem polskich" r. 1912. 

 Pam. Fizyogr. — T. XXV. — Pedologia. 



1 



